กบ

          สารคดีทางทีวีรายการหนึ่งที่มีชื่อรายการเกี่ยวกับ “กบ” มีเนื้อหารายการและชื่อรายการน่าสนใจ   โดยเฉพาะชื่อรายการที่มีการเล่นคำและความหมายให้ตรงกันข้ามกับสำนวนไทยว่า “กบในกะลาครอบ” คำว่า “กบ” จึงน่าสนใจไม่น้อย

          พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ให้ความหมายของ “กบ” ไว้หลายความหมายแต่จะขอยกตัวอย่างความหมายที่ใช้กันทั่วไป  “กบ” ความหมายแรกหมายถึง ชื่อสัตว์สี่เท้าสะเทินน้ำสะเทินบกในวงศ์ Ranidae ไม่มีหาง ตีนแบนมีหนังติดเป็นพืด กระโดดได้ไกล ว่ายน้ำดําน้ำได้เร็ว มักวางไข่ในน้ำเมื่อยังเป็นตัวอ่อนจะมีหาง อยู่ในน้ำเรียกว่า ลูกอ๊อด ภายหลังจึงงอกขา หางหดหายไป แล้วขึ้นอาศัยบนบก หน้าแล้งอยู่แต่ในรู ไม่ออกหาอาหารชั่วคราว เรียกว่า กบจําศีล มีหลายชนิด เช่น กบนา  “กบ” ความหมายที่ ๒ หมายถึง เครื่องมือช่างไม้สําหรับไสไม้ ทําหน้าไม้ให้เรียบ ให้เป็นราง หรือลอกบัว ลอกลวด มีมากชนิดด้วยกัน เช่น กบกระดี่ กบบรรทัด กบบัว หรือหมายถึง อุปกรณ์ใช้เหลาดินสอ ความหมายที่ ๓ “กบ” หมายถึง สลักไม้ที่ใส่ไว้ด้านในส่วนล่างตอนกลางของบานหน้าต่างหรือประตู ทําหน้าที่คล้ายกลอน เมื่อปิดหน้าต่างหรือประตู ใช้กบนี้สอดเข้าในช่องเจาะตัวไม้ธรณี  นอกจากนี้ “กบ” ยังเป็นคำวิเศษณ์หมายถึง เต็มมาก เต็มแน่น เช่น ข้าวกบหม้อ มะพร้าวมีลูกกบคอ หรือหากเป็นคำกริยาหมายถึง ประกบ

          สำนวนที่เกี่ยวกับ “กบ” ที่น่าสนใจเช่น “กบในกะลาครอบ” หมายถึง ผู้มีความรู้และประสบการณ์น้อยแต่สำคัญตนว่ามีความรู้มาก  หรือสำนวน “กบเลือกนาย” หมายถึง ผู้ที่ต้องการเปลี่ยนผู้บังคับบัญชาอยู่เรื่อย ๆ  คำว่า “กบ” ยังมีอีกหลายความหมาย หากท่านใดสนใจสามารถหาข้อมูลเพิ่มเติมได้จากพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน.

        อิสริยา เลาหตีรานนท์