กระบิดกระบวน
กระบิดกระบวน เป็นคำกริยา หมายถึง แสร้งทำชั้นเชิงเพื่อถ่วงเวลา เพื่อปิดบังความรู้สึกที่แท้จริง หรือเพื่อเรียกร้องความสนใจเป็นต้น เช่น เขามาชวนไปงานเลี้ยง เธอก็มัวแต่กระบิดกระบวนจะตอบรับก็ไม่ตอบ เดี๋ยวเขาก็เปลี่ยนใจเสียหรอก. ในบทละครนอกเรื่องไกรทอง พระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เมื่อไกรทองตามไปง้อนางวิมาลาและเจรจาเว้าวอนอยู่เป็นนาน นางก็ยังไม่ยอมคืนดี ไกรทองรำคาญจึงว่า
“เจ้ากระบิดกระบวนมารยา แต่เล็กมาจนใหญ่พึ่งได้พบ”
ในอักขราอภิธานศรับท์ของหมดบรัดเลย์มีคำอธิบายคำว่า กระบวน หมายถึง “อาการเด็ก ๆ เขาให้ของกิน ในใจนั้นอยากจะเอา แต่ปากว่าไม่เอาเพราะอายอยู่”. ส่วนคำว่า กระบิด หมายถึง “การที่คนเอาผ้าหฤๅเชือกบิด ๆ เข้า” ใช้ในคำว่า บิดเชือก บิดตอกที่ใช้มุงหลังคา เป็นต้น
ต่อมาคำว่า กระบิด น่าจะหมายถึง อาการบิดไปบิดมาด้วยความเขินอาย เมื่อใช้ซ้อนกับคำว่า กระบวน เป็น กระบิดกระบวน จึงหมายถึง อิด ๆ เอื้อน ๆ ทำชั้นเชิงว่าไม่รับทั้ง ๆ ที่อยากจะรับ เป็นต้น
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

