กระเบื้อง

          กระเบื้อง เป็นเครื่องใช้ เครื่องตกแต่ง และอุปกรณ์ในการก่อสร้าง ที่จะกล่าวถึงนี้เฉพาะกระเบื้องมุงหลังคาที่เห็นกันค่อนข้างคุ้นตา ที่ทำจากวัสดุหลายชนิด เช่น ทำด้วยดิน โลหะ หรือแม้กระทั่งทำด้วยไม้ บางชนิดท่านผู้อ่านอาจเคยเห็นแต่ไม่รู้จักชื่อ

          กระเบื้องเกล็ดเต่า เป็นกระเบื้องดินเผาปลายตัดเป็นมุมแหลม ผิวด้าน มีสีแดงตามเนื้อดิน และยังมีกระเบื้องหางมนซึ่งเป็นกระเบื้องดินเผาที่เรียกชื่อตามลักษณะรูปโค้งมนของปลายกระเบื้อง มีทั้งชนิดเคลือบและไม่เคลือบ  ทั้ง ๒ ชนิดใช้มุงหลังคาอาคารสถาปัตยกรรมไทย เช่น โบสถ์ วิหาร เรือนหลวง เรือนคหบดี

          กระเบื้องกาบู มีลักษณะเป็นกระเบื้อง ๒ แผ่นวางคร่อมกัน แผ่นคว่ำมีรูปร่างเหมือนกาบกล้วย ข้างใต้ตอนบนมีงวงหรือขอสำหรับยึดกับระแนงเรียกว่า กระเบื้องตัวผู้ ส่วนแผ่นหงายที่อยู่ข้างล่างนั้นเป็นแผ่นแบน งอริมขึ้นทั้ง ๒ ข้าง มีขออยู่ตอนบนเพื่อเกี่ยวกับระแนงเรียกว่า กระเบื้องตัวเมีย  แต่เนื่องจากเมื่อนำมาวางซ้อนกันในการมุงงวงมักจะหัก จึงมีการผลิตกระเบื้องกาบูให้แผ่นคว่ำและแผ่นหงายติดเป็นแผ่นเดียวกันอย่างในปัจจุบัน และใช้ตะปูตอกกับระแนงแทนการใช้งวงเกี่ยว ภายหลังเรียกกระเบื้องนี้ว่า กระเบื้องกาบกล้วย ส่วนใหญ่ใช้มุงหลังคาโบสถ์วิหาร

          กระเบื้องว่าว ลักษณะเป็นแผ่นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสคล้ายว่าวปักเป้า ขนาดประมาณ ๓๔ x ๓๔ เซนติเมตร ยกขอบตอนบนจากมุมบนถึงมุมซ้ายขวา ด้านหลังยกขอบเช่นเดียวกันจากมุมซ้ายขวาจนถึงมุมล่าง เพื่อให้แต่ละแผ่นวางขบกันเพื่อป้องกันฝนย้อนเข้า กระเบื้องชนิดนี้บางทีก็เรียกว่า กระเบื้องขนมเปียกปูน หรือ กระเบื้องหน้าวัว 

          กระเบื้องดีบุก กระเบื้องที่ทำด้วยดีบุก ปัจจุบันมีใช้อยู่ที่หลังคาพระที่นั่งอาภรณ์ภิโมกข์ปราสาท และที่พระที่นั่งไชยชุมพล ในพระบรมมหาราชวัง

          กระเบื้องไม้ ทำด้วยแผ่นไม้บาง ส่วนมากเป็นไม้สัก ปลายแหลม ขนาดและลักษณะใกล้เคียงกับกระเบื้องดินเผามุงหลังคาทั่วไป ต่างกันที่มีลูกสลักทำเป็นขอเกี่ยวกับระแนงที่ส่วนบนของแผ่นด้วย นิยมในใช้กันมากในภาคเหนือ เรียกว่า แป้นเกล็ด

   พัชนะ  บุญประดิษฐ์