กระเป๋า

          พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ อธิบายคำว่า กระเป๋า ไว้หลายความหมาย ความหมายแรกเป็นคำนาม หมายถึงเครื่องใช้รูปคล้ายถุงหรือกระเพาะ ทำด้วยหนังบ้าง ผ้าบ้าง สำหรับใส่เงินหรือของต่าง ๆ ใช้คาดเอวก็มี ติดอยู่ในตัวเสื้อหรือกางเกงก็มี ใช้หิ้วก็มี คำว่า “กระเป๋า” ในทำนองเดียวกันนี้ยังมีอีก ๒ ความหมาย ความหมายหนึ่งเป็นคำนาม หมายถึงกลีบดอกกล้วยไม้คล้ายรูปกรวยหรือหลอดที่อยู่ตรงกลาง เป็นที่อยู่ของเกสร หรือเรียกอีกอย่างว่า ปาก ก็ได้ อีกความหมายหนึ่งเป็นภาษาปาก ใช้เรียกถุงหน้าท้องสำหรับใส่ลูกของสัตว์บางชนิด เช่น จิงโจ้ ม้าน้ำ

          ลูกคำของคำว่า “กระเป๋า“ ในความหมายดังกล่าวนี้มีหลายคำ แต่ละคำเป็นภาษาปาก เกี่ยวข้องกับเรื่องเงิน ๆ ทอง ๆ ที่ท่านน่าจะคุ้นหูและเคยใช้พูดติดปากกันมาแล้ว คำแรกคือ คำว่า กระเป๋าตุง หมายความว่า มีเงินในกระเป๋ามาก เช่น ไปทำอะไรจึงกระเป๋าตุงกลับมา คำที่มีความหมายไปในทำนองเดียวกันคือคำว่า กระเป๋าหนัก หมายถึง มีเงินมาก ร่ำรวย เช่น วันนี้ยอมเป็นเจ้ามือเลี้ยงข้าว สงสัยจะกระเป๋าหนัก

          เมื่อมีเงินในกระเป๋ามาก ๆ ก็เป็นธรรมดาที่จะต้องใช้จนกระเป๋าเบา คำว่า กระเป๋าเบา หมายถึง มีเงินในกระเป๋าน้อยลง เช่น ไปเที่ยวเสียกระเป๋าเบาเลย อีกคำที่มีความหมายทำนองเดียวกันคือ คำว่า กระเป๋าแฟบ หมายถึง มีเงินในกระเป๋าลดน้อยลงมาก เช่น ไปจ่ายของเสียกระเป๋าแฟบเลย แต่ถ้าบางคนมือเติบ คือใช้หรือจ่ายมากเกินสมควรหรือเกินจำเป็น ก็อาจจะกระเป๋าฉีกได้ คำว่า กระเป๋าฉีก หมายถึง หมดเงินในกระเป๋าเพราะใช้จ่ายมาก เช่น วันนี้จ่ายเงินเสียกระเป๋าฉีกเลย หลังจากนั้นก็อาจจะกระเป๋าแห้งไปตาม ๆ กัน คำว่า กระเป๋าแห้ง หมายถึง ไม่มีเงินติดกระเป๋าเลย เช่น วันนี้เขากระเป๋าแห้ง

          นอกจากนี้ยังมีคำว่า “กระเป๋า” ในอีกความหมายหนึ่งที่ใช้ต่างกันออกไป เป็นภาษาปาก เป็นคำนามที่ใช้เรียกพนักงานเก็บค่าโดยสารรถหรือเรือประจำทาง.

อารยา ถิรมงคลจิต