กระแบะมือ
กระแบะมือ หมายถึง ส่วนเล็ก ๆ ของมือ ใช้ในการเปรียบเทียบที่ดินว่ามีขนาดเล็กมาก เช่น ที่ดินกลางกรุงผืนเท่ากระแบะมือราคาเป็นล้าน
ในสมัยอยุธยาคำว่า กระแบะ ออกเสียงเป็นเสียงยาวว่า กระแบ่ คำนี้ปรากฏในมหาชาติคำหลวง กัณฑ์กุมาร สองกุมารพรรณนาลักษณะของชูชกว่า “ขี้แมลงวนนเหลือแล่ ทุกกระแบ่เนื้อบเห็น เปล่าเลอย” (อ่านว่า ขี้แมลงวันเหลือแล่ ทุกกระแบ่เนื้อบ่เห็น เปล่าเลย) นั่นคือ ขี้แมลงวันมีมากมาย เนื้อทุกส่วนเต็มไปด้วยขี้แมลงวัน นอกจากนั้น ลิลิตพระลอ ก็มีคำว่า กระแบ่ เจ้าย่าของพระเพื่อนพระแพงกล่าวกับท้าวพิชัยพิษณุกรว่า “[อ้าภูธรธิบดี ลูกไพรีใจกาจ ฆ่าพระราชบิดา แล้วลอบมาดูถูก ประมาทลูกหลานเรา จะให้เอาจงได้] อย่าไว้ช้าดัสกร เราจะให้ฟอนให้ฟันเราจะให้บั่นให้แล่ ทุกกระแบ่จงหนำใจ” นั่นคือ จะให้บั่นพระเศียรให้แล่เนื้อทุกส่วนของพระลอซึ่งเป็นลูกศัตรูจนหนำใจ
คำว่า กระแบะ หรือ กระแบ่ เป็นคำไทยของเราเอง ในภาษาไทขาวซึ่งเป็นภาษาในตระกูลไทมีคำว่า เบ๊ หมายถึง ชิ้นหรือส่วน คำว่า กระแบะ หรือ กระแบ่ มีสระและวรรณยุกต์ต่างกับคำว่า เบ๊ เล็กน้อย และมีการเติมพยางค์ กระ ที่หน้าคำ
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.