กระโถนท้องพระโรง
คำว่า กระโถน หมายถึงภาชนะที่ใช้สำหรับบ้วนน้ำหมาก บ้วนน้ำลาย หรือทิ้งสิ่งของที่ไม่ต้องการ. ส่วนคำว่า ท้องพระโรง หมายถึงห้องโถงใหญ่ในพระราชวัง หรือในวังของพระบรมวงศานุวงศ์ ใช้เป็นที่สำหรับขุนนางหรือข้าราชการเข้าเฝ้าพระเจ้าแผ่นดิน หรือพระบรมวงศานุวงศ์. เมื่อใช้รวมกันว่า กระโถนท้องพระโรง ในสมัยก่อนหมายถึง กระโถนใหญ่ที่ตั้งไว้ในท้องพระโรง หรือในศาลาลูกขุนใน ซึ่งเป็นที่ทำการของข้าราชการชั้นสูง กระโถนที่ตั้งไว้นี้ใช้เป็นที่สำหรับให้ใคร ๆ บ้วนน้ำลาย บ้วนน้ำหมาก หรือทิ้งชานหมากได้ กระโถนท้องพระโรง ใช้เป็นสำนวน หมายถึง คนที่ใคร ๆ ก็ใช้งานได้ เป็นคนที่ใคร ๆ รุมใช้อยู่คนเดียว เป็นคนที่ถูกใช้เป็นที่ระบายอารมณ์ เป็นที่รองรับอารมณ์ของคนอื่น ๆ เป็นคนรับเคราะห์หรือรับบาปแทนคนอื่น เช่น อะไร ๆ ก็มาลงที่ฉัน เห็นฉันเป็นกระโถนท้องพระโรง ไปได้
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.