กรุงเทพมหานคร

          “กรุงเทพมหานคร” เป็นเมืองหลวงที่มีความสำคัญของประเทศไทยเป็นอย่างยิ่ง ทั้งทางด้านศูนย์กลางทางการเมือง การปกครอง และเศรษฐกิจ นอกจากนี้ กรุงเทพมหานครยังเป็นชื่อขององค์การบริหารราชการ ซึ่งมีอำนาจหน้าที่ดำเนินการในกรุงเทพมหานครเกี่ยวกับการปกครอง  การสาธารณสุข การศึกษา ฯลฯ  จากความสำคัญนี้เองผู้เขียนจึงขอเล่าความเป็นมาอย่างคร่าว ๆ ของกรุงเทพมหานครจากหนังสือสารานุกรมประวัติศาสตร์ไทย เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน โดย นางสาวกนกวลี  ชูชัยยะ ไว้ในบทความนี้

          กรุงเทพมหานครมีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งในฐานะที่เป็นราชธานีของไทยว่า กรุงรัตนโกสินทร์ ตั้งอยู่บนที่ราบลุ่มภาคกลางบนฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นหลังจากที่เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติเป็นองค์ปฐมบรมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรี เมื่อวันที่ ๖ เมษายน พ.ศ. ๒๓๒๕  ต่อมา ใน พ.ศ ๒๓๒๘ โปรดเกล้าฯ ให้มีพระราชพิธีสมโภชพระนคร  และพระราชทานนามราชธานีแห่งใหม่ว่า “กรุงเทพมหานคร บวรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธนา มหาดิลกภพนพรัตนราชธานีบุรีรมย์  อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์”  ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้แปลงสร้อยที่ว่า “บวรรัตนโกสินทร์” เป็น “อมรรัตนโกสินทร์”

          กรุงเทพมหานครมีการขยายตัวครั้งใหญ่ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้ตัดถนนเพิ่มหลายสาย มีการขุดคลองเพื่อใช้ในการคมนาคม เมื่อการคมนาคมเจริญขึ้น ราษฎรจึงได้ปลูกสร้างบ้านเรือนในท้องที่ห่างไกลจากกลางใจเมืองกรุงเทพฯ อาณาเขตของกรุงเทพฯ จึงขยายตัวอย่างกว้างขวาง  ส่วนด้านการจัดรูปแบบการปกครองของกรุงเทพมหานครมีการเปลี่ยนแปลงหลายครั้งตั้งแต่อดีตจนถึงในปัจจุบัน  มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. ๒๕๒๘ ซึ่งบัญญัติให้มีการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหาคร สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร และให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาเขต  และกรุงเทพมหานครได้มีการแบ่งเขตการปกครองออกเป็น ๕๐ เขตเช่นในปัจจุบัน.

          อิสริยา  เลาหตีรานนท์