กล้า

         กล้า เป็นคำเรียกต้นข้าวอ่อนที่เพาะไว้ในเทือกตอนต้นฤดูทำนา เพื่อย้ายไปปักดำในนาต่อไป. นาที่ปลูกด้วยกล้าเป็นนาดำซึ่งต้องมีน้ำขังอยู่ในแปลงนา. เมื่อถึงฤดูทำนาในหน้าฝน ฝนตกลงมาพอควรแล้วชาวนาจะไถเตรียมที่นาให้พื้นดินที่แข็งแห้งในหน้าร้อนนั้นกลับนุ่มดี  แล้วจึงนำกล้ามาดำลงในที่นากอละ ๔-๕ ต้น.  คำว่า ดำ เป็นคำที่มาจากภาษาเขมร ฎำ (อ่านว่า ดำ) แปลว่า ปลูก. กล้าที่ดำลงในนาแล้วจะค่อย ๆ เติบโตขึ้นในช่วงฤดูฝน. น้ำอาจจะมีมากขึ้นจนท่วมที่นา ต้นข้าวก็จะโตขึ้นแข่งกับระดับน้ำ. พอน้ำเริ่มลด เมล็ดข้าวก็เริ่มโตและจะแก่พร้อมที่จะเก็บเกี่ยวได้ในต้นหน้าร้อน.  คำว่า กล้า เดิมใช้เรียกเฉพาะต้นข้าวที่หว่านเพาะไว้สำหรับย้ายไปปลูกในนาดำ. ปัจจุบันมีการเพาะเมล็ดหรือเนื้อเยื่อของพืชชนิดอื่น ๆ ให้งอกเป็นต้นอ่อนก่อน แล้วย้ายไปปลูกด้วยวิธีการเดียวกับการเพาะกล้าข้าว จึงเรียกต้นอ่อนของพืชนั้น ๆ ว่า กล้า ด้วย เช่น กล้าสัก  กล้ายาง  กล้ามะม่วง  กล้าขนุน และรวมเรียกว่า กล้าไม้

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๗ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.