กะลาหัว

          กะลา คือส่วนแข็งของลูกมะพร้าวซึ่งหุ้มเนื้อมะพร้าวไว้ มีลักษณะเป็นลูกกลมและแข็งคล้ายกับกะโหลกศีรษะ

          กะลา ใช้เป็นคำเปรียบกับกะโหลกศีรษะ ในคำว่า กะลาหัว. มักใช้เป็นภาษาปากอย่างไม่สุภาพและอย่างประชดประชัน ในสำนวนว่า คุ้มกะลาหัว และ ไม่เจียมกะลาหัว.

          คุ้มกะลาหัว หมายถึง ปกป้องคุ้มครองอยู่ เช่น ที่แกรอดมาได้นี่เพราะมีเจ้านายคุ้มกะลาหัวอยู่. ไม่เจียมกะลาหัว หมายถึง ไม่เจียมตัว เช่น เงินเดือนไม่พอใช้ คิดจะออกรถป้ายแดง ไม่เจียมกะลาหัวเสียเลย

          คำว่า กะลาหัว ใช้มาแต่โบราณ หมายถึง ศีรษะ ดังปรากฏในเสภาเรื่องขุนช้างขุนแผน ตอนสมเด็จพระพันวษาทรงชำระโทษขุนช้าง พระหมื่นศรีบริภาษขุนช้าง ว่าดังนี้

          “พระหมื่นศรีขัดใจว่าอ้ายกาก         ความยากมันจะถึงกะลาหัว
          ไม่รู้จักหนักเบาเมามัว                      ระวังตัวของมึงอย่าอึงไป”

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๒ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.