การละเล่นของหลวง
การละเล่น หมายถึง มหรสพต่าง ๆ หรือการแสดงต่าง ๆ เพื่อความสนุกสนานรื่นเริง. หลวง หมายถึง ที่เป็นของหรือที่เกี่ยวข้องกับพระเจ้าแผ่นดิน. การละเล่นของหลวงจึงหมายถึงมหรสพที่เล่นเพื่อความสนุกสนานรื่นเริงซึ่งแสดงในพระราชพิธีต่าง ๆ อาจเป็นการแสดงหน้าที่นั่งในเขตพระราชฐาน หรือแสดงนอกเขตพระราชฐานก็ได้. การละเล่นของหลวงมีมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาจนถึงปัจจุบัน การละเล่นดังกล่าวมีอยู่ ๕ อย่าง คือ ระเบ็ง โมงครุ่ม กุลาตีไม้ แทงวิสัย และกระอั้วแทงควาย ผู้เล่นเป็นชายล้วน อย่างไรก็ตาม ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อ พ.ศ. ๒๔๑๕ ได้โปรดเกล้าฯ ให้ผู้หญิง ที่เป็นข้าราชการฝ่ายในเล่นระเบ็งแทนชาย ในงานโสกันต์พระเจ้าน้องยาเธอและพระเจ้าน้องนางเธอ ๕ พระองค์ มีปรากฏในพระราชนิพนธ์โคลงดั้นเรื่องโสกันต์
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๙ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.