การเรียกชื่อประเทศ (๑)

การแข่งขันฟุตบอลโลก ๒๐๐๒ ทำให้คนไทยมีโอกาสได้ยินและได้เรียกชื่อประเทศทั้งที่คุ้นเคยและไม่คุ้นเคยถึง ๓๒ ประเทศ ครูบาอาจารย์ที่สนใจเรื่องการเรียนการสอนแบบ “เด็กเป็นศูนย์กลาง” (และสนใจอยากดูฟุตบอลเช่นเดียวกับเด็ก) ก็เลยถือโอกาสนำเรื่องนี้มาประยุกต์กับวิชาต่างๆ เสียเลย เท่าที่ฟังมาเขาก็ว่าประยุกต์เข้ากับวิชาภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ รัฐศาสตร์ อะไรในทำนองนั้น

ในฐานะครูสอนภาษาไทยก็อยากจะโยงเข้ากับวิชาภาษาไทยบ้าง นั่นคือสอนให้เด็กไปค้นคว้าว่าชื่อประเทศต่างๆ นั่นเขาเรียกกันอย่างไร แต่ไม่ได้สั่งอย่างที่ครูไม่รู้จนทำให้เด็กเรียกว่า “ควายเซ็นเตอร์” นะ เพราะครูคนนี้ขอแนะนำแหล่งข้อมูลให้ด้วย นั่นคือ หนังสือ ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี และ ประกาศราชบัณฑิตยสถาน เรื่องกำหนดชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครอง และเมืองหลวง ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 2 พ.ศ.2545 (แก้ไขปรับปรุง)

ขอย้ำว่าต้องเป็นฉบับแก้ไขปรับปรุง เพราะมีอะไรที่แตกต่างจากฉบับพิมพ์ครั้งแรก เมื่อปี 2541 พอสมควร

ราชบัณฑิตยสถานได้วางหลักเกณฑ์ไว้ 10 ข้อ ที่ขอสรุปใจความที่สำคัญๆ มาให้ดูดังนี้คือ

ประการแรก ชื่อประเทศจะใช้ตามที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย แล้วตามด้วยชื่อที่เป็นทางการ เช่น

Italy : Republic of Italy

อิตาลี : สาธารณรัฐอิตาลี

ประการที่สอง ถ้ามีสองชื่อหรือสะกดได้สองอย่างก็เก็บไว้ทั้งคู่ เช่น

Nuuk; Godthaab

นุก กอตฮอบ

เมืองนี้คือเมืองหลวงของกรีนแลนด์ ดินแดนปกครองตนเองของเดนมาร์ก หรือราชอาณาจักรเดนมาร์ก อันที่จริงกรีนแลนด์เองก็มีสองชื่อเหมือนกันคือ

Greenland; Kalaallit Nunaat

กรีนแลนด์ กะลาลิตนูนาต

ประการที่สาม ชื่อเขตการปกครองและเมืองหลวงของจีน มีวิธีเขียนตามระบบทางการ (Pinyin) แตกต่างจากที่เคยใช้อยู่เดิม ได้เก็บไว้ทั้งสองแบบ โดยชื่อแรกเป็นระบบ Pinyin ชื่อหลังเป็นระบบเดิม เช่น

Xian; Sian

ซีอาน

สำหรับเมืองจีนนี้มีที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมเล็กน้อยดังนี้คือ

Wuhan เปลี่ยนจาก อู่ฮั่น เป็น หวู่ฮั่น

Shaanxi; Shensi เปลี่ยนจาก ส่านซี เป็น ฉ่านซี

jinan; Tsinan เปลี่ยนจาก จี้หนาน เป็น จี่หนาน

Yunnan เปลี่ยนจาก หยุนหนาน เป็น หยุนหนาน ยูนนาน

Yinchuan; Yin-ch”uan เปลี่ยนจาก อินฉวน เป็น ยินฉวน

Beijing; Peking เปลี่ยนจาก ปักกิ่ง เป็น เป่ย์จิง ปักกิ่ง

ประการที่สี่ ชื่อเขตการปกครองและเมืองหลวงของอินเดียที่เป็นภาษาฮินดี ได้ให้วิธีเขียนแบบภาษาฮินดีไว้ด้วย เช่น

Patna; Patna

ปัฏนา

สำหรับอินเดียนี้ก็มีการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยดังนี้คือ

เมืองหลวงของ (Tamil Nadu; Tamil Nadu) ทมิฬนาฑู เปลี่ยนจาก (Madras; Madras) มัทราส เป็น (Chennai) เจนไน

เมืองหลวงของ (West Bengal) เบงกอลตะวันตก เปลี่ยนจาก (Calcutta) กัลกัตตา เป็น (Kolkata) กัลกัตตา โกลกาตา

ความเปลี่ยนแปลงอื่นๆ ขอยกยอดไปต่อคราวหน้า

ผู้เขียน รศ. ดร.นิตยา กาญจนะวรรณ ภาคีสมาชิก สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน