กำนัน
คำว่า กำนัน เขียน ก ไก่ สระอำ น หนู ไม้หันอากาศ น หนู เป็นตำแหน่งของผู้ปกครองลูกบ้าน สูงกว่าตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน
พระธรรมนิเทศทวยหาญ (อ่านว่า พฺระ-ทัม-นิ-เทด-ทวย-หาน) ได้สันนิษฐานว่า คำว่า กำนัน น่าจะแผลงมาจากคำว่า กัน ซึ่งแปลว่า ห้าม กัน บัง กำนัน จึงแปลว่า ผู้กั้น ผู้บัง หมายถึง ผู้ป้องกันอันตรายให้แก่ลูกบ้าน คือผู้ปกครองลูกบ้านนั่นเอง
นอกจากนี้ยังมีผู้ให้ความเห็นว่า กำนัน อาจมาจากคำภาษาเขมรว่า กํณาน่ (อ่านว่า ก็อม-นัน) ซึ่งแปลว่า ผู้รับใช้
ตัวอย่างการใช้คำว่า กำนัน เช่น ทางราชการให้รางวัลแหนบทองคำแก่กำนันที่ปฏิบัติหน้าที่ได้ดีเยี่ยมเพื่อเป็นการประกาศเกียรติคุณ.
คำว่า กำนัน อาจแผลงมาจากคำว่า กัน หรืออาจมาจากคำภาษาเขมรว่า กํณาน่ (อ่านว่า ก็อม-นัน)
ก็เป็นได้
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐