กินนร

          กินนร (อ่านว่า กิน-นอน) เป็นสัตว์หิมพานต์ชนิดหนึ่ง มีทั้งเพศผู้และเพศเมีย. ตามรูปศัพท์ คำว่า กินนร มาจากคำภาษาบาลีว่า กึ (อ่านว่า กิง) แปลว่า อะไร. กับคำว่า นร (อ่านว่า นะระ) แปลว่า คน. กึนร (อ่านว่า กิง-นะระ) หรือ กินนร (อ่านว่า กิน-นอน) จึงแปลว่า คนอะไร.

          ตามคติทางวรรณคดี และตามรูปที่ช่างไทยแต่โบราณนิยมวาดและทำรูปไว้ กินนรมี ๒ พวก คือ พวกหนึ่งเป็นพวกที่มีกายท่อนบนเป็นคน ท่อนล่างเป็นนก มีปีกมีหาง. อีกพวกหนึ่งมีรูปเป็นคนธรรมดา เมื่อจะไปไหน ๆ จึงเอาปีกและหางมาสวม. ในวรรณคดีไทยมีกินนรพวกนี้ เช่น นางมโนราห์ ในเรื่องพระสุธน.

          คำว่า กินนร เป็นคำเรียกรวม และถ้าต้องการแยกเพศ. กินนร จะเป็นกินนรเพศผู้ ส่วนกินนรเพศเมียอาจเรียกว่า กินรี (อ่านว่า กิน-นะ-รี) หรือ กินริน (อ่านว่า กิน-นะ-ริน)

          กินนร เป็นสัตว์หิมพานต์ชนิดหนึ่งที่กรมศิลปากรเลือกมาสร้างประดับพระเมรุ (อ่านว่า พระ-เมน) สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๖ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.