กิน กิน กิน “กิน” อาจฟังดูเป็นคำกริยาทั่ว ๆ ไปที่ใช้กันอยู่ทุกวัน แต่เมื่อนำคำว่า “กิน” มาประกอบกับคำอื่นเราจะได้คำที่มีความหมายใหม่ ๆ อีกหลายคำที่น่าสนใจ ซึ่งผู้เขียนจะได้นำเสนอในบทความนี้ คำว่า “กิน” มีความหมายตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ว่า เคี้ยว เช่น กินหมาก เคี้ยวกลืน เช่น กินข้าว ดื่ม เช่น กินน้ำ ทำให้ล่วงลำคอลงไปสู่กระเพาะ; โดยปริยายหมายความว่าเปลือง เช่น กินเงิน กินเวลา ทำให้หมดเปลือง เช่น รถกินน้ำมัน รับเอา เช่น กินสินบน แต่หากมีการนำคำว่า “กิน” มาประกอบกับคำหรือวลีอื่นอาจได้ความหมายแตกต่างออกไป เช่น กินกริบ หมายความว่า หาประโยชน์ใส่ตัวได้อย่างแนบเนียน กินเกลียว หมายความว่า เข้ากันได้สนิท มักใช้ในความปฏิเสธว่า ไม่กินเกลียวกัน กินขาด หมายความว่า ดีกว่ามาก เหนือกว่ามาก ชนะเด็ดขาด กินงาย หมายถึง กินอาหารมื้อเช้า กินตัว หมายความว่า ผุหรือขาดกร่อนไปเองอย่างผ้าขนสัตว์; ริบสิ่งที่นำมาพนันขันต่อกันจากผู้แพ้ กินตา หมายความว่า ลวงตาให้เห็นขนาดผิดไป กินนอกกินใน หมายความว่า เอากำไรในการซื้อขาย ทั้งในราคาและนอกราคาที่กำหนด นอกจากนี้ ยังมีสำนวนไทย อีกหลายคำที่มีความเกี่ยวเนื่องกับคำว่า “กิน” สำนวนที่น่าสนใจ เช่น กินเกลือกินกะปิ หมายความว่า อดทนต่อความลำบากยากแค้น กินแกลบกินรำ หมายความว่า โง่ เช่น ฉันไม่ได้กินแกลบกินรำนี่ จะได้ไม่รู้เท่าทันคุณ กินข้าวต้มกระโจมกลาง หมายความว่า ทำอะไรด้วยความใจร้อนไม่พิจารณาให้รอบคอบ มักเป็นผลเสียแก่ตน กินที่ลับไขที่แจ้ง หมายความว่า เปิดเผยเรื่องที่ทำกันในที่ลับ กินน้ำตาต่างข้าว หมายความว่า ร้องไห้เศร้าโศกจนไม่เป็นอันกิน กินน้ำใต้ศอก หมายความว่า จำต้องยอมเป็นรองเขา ไม่เทียมหน้าเทียมตาเท่า (มักหมายถึงเมียน้อยที่ต้องยอมลงให้แก่เมียหลวง) กินน้ำพริกถ้วยเก่า หมายความว่า อยู่กับเมียคนเดิม กินน้ำเห็นปลิง หมายความว่า รู้สึกตะขิดตะขวงใจเหมือนจะกินน้ำเห็นปลิงอยู่ในน้ำก็กินไม่ลง กินบนเรือนขี้บนหลังคา หมายความว่า เนรคุณ ทั้งนี้ยังมีสำนวนไทยที่เกี่ยวกับคำว่า “กิน” ที่น่าสนใจอีกหลายสำนวนที่น่าศึกษาต่อไป. อิสริยา เลาหตีรานนท์