กิเลส
กิเลส เป็นคำที่ยืมมาจากภาษาบาลีว่า กิเลส (อ่านว่า กิ -เล-สะ) คำนี้เดิมมีความหมายว่า รอยเปื้อน รอยด่าง มลทิน ความสกปรก. พระพุทธศาสนานำคำนี้มาใช้เป็นคำรวมสำหรับเรียกความรู้สึกหรืออำนาจฝ่ายต่ำของจิตใจซึ่งเป็นแรงผลักดันให้คนทำความชั่วทั้งทางกาย วาจา และใจ
ตามหลักพระพุทธศาสนาอธิบายว่า จิตของคนเป็นเหมือนกระจกใส แต่ส่วนกิเลสเป็นเหมือนสิ่งสกปรกที่แปดเปื้อนจิต รอยเปื้อนทำให้กระจกหมองไปฉันใด กิเลสก็ทำให้จิตของปุถุชนเศร้าหมองฉันนั้น ดังนั้น จึงมักอธิบายว่า กิเลสเป็นเครื่องที่ทำให้จิตเศร้าหมอง ซึ่งหมายถึง จิตใจที่มีรอยเปื้อน มีมลทิน มีความสกปรก ในทางพระพุทธศาสนา หมายถึงมีความโลภ ความโกรธ ความหลง
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๘ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.