ก้อย

          คำว่า ก้อย มีความหมายอย่างหนึ่งว่า เล็ก   ใช้เรียกนิ้วที่เล็กที่สุดของนิ้วทั้งห้าว่า นิ้วก้อย.  เรามักใช้คำว่า ก้อย ในภาษาเปรียบเทียบ เช่น แหวนวงนี้มีเพชรขนาดเท่าปลายก้อย.  ด้วยเหตุที่นิ้วก้อยเป็นนิ้วที่เล็กที่สุด เราจึงใช้เปรียบเทียบกับผู้ที่มีอำนาจน้อย ตรงข้ามกับนิ้วหัวแม่มือซึ่งเป็นนิ้วที่ใหญ่ที่สุด เปรียบได้กับผู้ใหญ่ ผู้มีอำนาจ   ดังที่มีสำนวนว่า รู้จักนิ้วก้อยหัวแม่มือ หมายถึง รู้จักว่าใครมีอำนาจมากกว่าใคร  ตนเป็นผู้น้อยควรมีสัมมาคารวะ ไม่ควรก้าวร้าวผู้ใหญ่

          คำว่า ก้อย ยังใช้เรียกด้านหนึ่งของเหรียญกระษาปณ์ว่าด้านก้อย คู่กับด้านหัวซึ่งเป็นด้านที่มีรูปบุคคลสำคัญ. ในการเสี่ยงทายปั่นหรือโยนเงินเหรียญ ผลการเสี่ยงทายถ้าไม่ออกด้านหัวก็ออกด้านก้อย ด้านใดด้านหนึ่ง.  จึงเกิดเป็นสำนวนว่า ออกหัวหรือออกก้อย หมายความว่า ยังไม่แน่นอน ระบุผลให้แน่นอนลงไปไม่ได้ ใช้ในกรณีที่มีทางเลือก ๒ ทาง และหวังจะให้เป็นทางหนึ่ง  เช่น ลูกฉันไปสอบชิงทุน ไม่รู้ว่าจะออกหัวหรือออกก้อย

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๓  เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.