ขนบ
ขนบ หมายถึง แบบแผนที่กระทำกันมา มักใช้ว่า ขนบธรรมเนียมประเพณี ซึ่งหมายถึง ทั้งธรรมเนียมและประเพณีที่ถือปฏิบัติตาม ๆ กันมาโดยทั่ว ๆ ไป ไม่ได้เจาะจงว่าเป็นอะไรแน่. ปัจจุบัน คำว่า ขนบ มักจะหมายถึงแบบแผนในการประพันธ์ เช่น ขนบในการแต่งนิราศ จะต้องกล่าวถึงการเดินทางไปยังสถานที่ใดที่หนึ่ง มักตั้งชื่อนิราศตามสถานที่ที่เป็นจุดหมาย เช่น นิราศภูเขาทอง นิราศพระบาท นิราศลอนดอน ระหว่างเดินทางเมื่อพบสถานที่ พรรณไม้ สัตว์ หรือสิ่งที่น่าสนใจ ผู้แต่งจะโยงชื่อสถานที่หรือสิ่งที่พบเห็นนั้นกับหญิงที่รัก เช่น เห็นดอกนางแย้มก็นึกถึงการแย้มยิ้มของนาง. ขนบในวรรณคดีไทย ต้องเริ่มด้วย บทประณามพจน์ แปลว่า คำแสดงการน้อมไหว้ เป็นการสรรเสริญเทพยดา ครูผู้มีพระคุณ และพระมหากษัตริย์. ส่วน ขนบ ที่ใช้คู่กับคำว่า ธรรมเนียม และประเพณี เป็นขนบธรรมเนียม และขนบประเพณี นั้น ความหมายอยู่ที่คำว่า ธรรมเนียม และ ประเพณี เท่านั้น
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.