ขนมไทยชื่อไข่ พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ให้ความหมายของคำ ขนม ไว้ว่าหมายถึง ของกินที่ไม่ใช่กับข้าว มักปรุงด้วยแป้งกับกะทิหรือน้ำตาล หรือหมายถึงของหวาน ซึ่งทางเหนือเรียกว่า ข้าวหนม และในบรรดาขนมไทยที่มีอยู่มากมายหลายชนิด หากสังเกตดูจะพบว่าชื่อของขนมมักมาจากรูปร่างหรือลักษณะของขนมนั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งขนมที่มีชื่อขึ้นด้วยคำว่า ไข่ ทั้งที่ไม่ได้มีส่วนผสมของไข่เลย ดังที่ รู้ รัก ภาษาไทย เล่ม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน อธิบายไว้ว่าคนไทยมีขนมที่มีชื่อขึ้นต้นด้วยคำว่า ไข่ หลายชนิด เช่น ไข่กบ คือเม็ดแมงลักใส่น้ำกะทิ ไข่จิ้งจก คือถั่วลิสงเคลือบน้ำตาลเป็นสีขาว คล้ายไข่จิ้งจก มีรสหวาน มัน และกรอบ ไข่จิ้งหรีด คือข้าวตากคั่วจนเหลืองหอม คลุกกับน้ำตาลปี๊บ โรยมะพร้าวขูด ไข่เต่า คือขนมที่ทำด้วยแป้งต้มกับกะทิ มีสีขาว รสเค็ม มัน มักกินผสมกับขนมปลากริม ไข่นกกระสา คือสาคูเม็ดเล็กปั้นเป็นก้อน นึ่ง ราดหัวกะทิ มีไส้ทำด้วยถั่วทองนึ่งแล้วผัดกับพริกไทย กระเทียม รากผักชี ปรุงรสด้วยน้ำตาลและเกลือ ไข่หงส์ คือขนมที่ทำด้วยแป้งทอด มีน้ำตาลจับที่ผิว มีไส้ถั่วทองนึ่งแล้วผัดกับพริกไทย เกลือ มีลักษณะกลมเล็ก ถ้าเป็นลูกกลมใหญ่เรียกว่า ไข่เหี้ย เป็นชื่อที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชพระราชทานเรียกขนมที่เจ้าจอมแว่นคิดประดิษฐ์ถวายนอกจากนี้ ยังมีขนมอีกชนิดหนึ่งที่มีลักษณะกลมแต่ไม่ได้มีชื่อ ไข่ นำหน้า เรียกว่า ขนมต้มหรือขนมต้มขาว มีลักษณะเป็นแป้งลูกกลมมีไส้เป็นมะพร้าวเคี่ยวกับน้ำตาลปึกอย่างหน้ากระฉีก มีมะพร้าวขูดเป็นเส้นโรยอยู่ภายนอก และเนื่องจากขนมต้มขาวมีลักษณะคล้ายขนมโมทกะ [โม-ทะ-กะ] ซึ่งเป็นแป้งลูกกลม ขนาดเท่ามะนาวลูกเล็ก ๆ มีไส้ทำด้วยมะพร้าวขูดผัดกับน้ำมันพืช ผสมเนยใส ผงกระวาน น้ำตาลทรายแดงและเกลือ เป็นขนมหวานของชาวอินเดียที่พระพิฆเนศโปรดปรานมากเป็นพิเศษ คนไทยจึงนิยมใช้ขนมต้มขาวบูชาพระพิฆเนศหรือพระภูมิแทนขนมโมทกะที่หาได้ยากกว่า.กนกวรรณ ทองตะโก |