ขมัง

          ขมัง มาจากภาษาเขมรว่า ขฺมาน่ (อ่าน คะ -มัน) แปลว่า ผู้ถือสิ่งใดสิ่งหนึ่งไว้มือ ในภาษาเขมรมีคำว่า ขฺมาน่ธฺนู (อ่าน คะ -มัน-ทะ -นู) แปลว่า พรานธนูหรือพลธนู ในภาษาไทยใช้ว่า ขมังธนู ดังในเรื่องสามัคคีเภทคำฉันท์ ต่อไปนี้

                    “กลกะกากะหวาดขมังธนู
          บ่ห่อนจะเห็นธวัชริปู                           สิล่าถอย”
                    (กน-กะ -กา-กะ -หฺวาด-ขะ -หฺมัง-ทะ -นู
          บ่อ-ห่อน-จะ -เห็น-ทะ -วัด-ริ -ปู          สิ-ล่า-ถอย

          ข้อความนี้เปรียบเทียบคนขี้ขลาดที่หนีข้าศึกตั้งแต่ยังไม่เห็นธงศึก ว่าเหมือนอีกาที่เห็นพรานธนู ต่อมาคำว่า ขมัง มีความหมายกลายไป หมายถึง มีฝีมือแม่นยำในการยิงธนูหรือหน้าไม้ ปรากฏในคำว่า พรานขมังธนู และหมายถึง ชำนาญในการใช้เวทมนตร์ไสยศาสตร์ ปรากฏในคำว่า จอมขมังเวทย์.

          คำว่า ขมัง มีเสียงและความหมายคล้ายกับคำว่า ฉมัง ซึ่งแปลว่า แม่น แม่นยำ มีอานุภาพแน่นอน เช่น ฝีมือฉมัง  ร่ายมนตร์ฉมัง

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๔ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.