ขวัญ
คำว่า ขวัญ มีหลายความหมาย ความหมายแรก หมายถึง ผมหรือขนที่ขึ้นเวียนเป็นก้นหอย. อีกความหมายหนึ่งหมายถึง สิ่งที่ไม่มีตัวตน เชื่อว่ามีอยู่ประจำชีวิตของคนตั้งแต่เกิด โดยปรกติขวัญจะอยู่กับตัวก็จะเป็นสิริมงคล สุขสบาย จิตใจมั่นคง. นอกจากจะมีขวัญประจำตัวบุคคลแล้ว สิ่งต่าง ๆ ที่มีความสำคัญ ก็ถือว่ามี ขวัญประจำด้วย เช่น ขวัญบ้าน ขวัญเมือง ขวัญข้าว ขวัญช้าง. นอกจากนี้ ข้าวที่บรรจุในบายศรี จะเรียกว่า ข้าวขวัญ และเรียกไข่ต้มปอกเปลือก เสียบไม้ปักไว้บนยอดบายศรีว่า ไข่ขวัญ เชื่อกันว่าใครได้กินไข่ขวัญจะเป็นคนฉลาด. คำว่า ขวัญ ยังนำไปใช้ขยายคำอื่น เช่น ลูกแก้วลูกขวัญ หมายถึง ลูกที่พ่อแม่รักมากที่สุด. ขวัญตา หมายถึง สิ่งหรือบุคคลที่เห็นเป็นที่เจริญตา. ขวัญใจ หมายถึง เป็นที่ชื่นชมรักใคร่. เงินขวัญถุง หมายถึง เงินจำนวนหนึ่งที่ผู้ใหญ่มอบให้ในงานแต่งงานเป็นต้น เพื่อเก็บไว้เป็นสิริมงคล.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

