ขานนาค
ขานนาค ประกอบด้วยคำว่า ขาน และ นาค
ขาน หมายถึง กล่าว พูด เรียก เช่น ขานชื่อ หมายความว่า เรียกชื่อ. ขานรับ หมายความว่า ออกเสียงตอบเสียงเรียก
นาค หมายถึง ผู้ประเสริฐ คือ ผู้ที่เตรียมตัวเข้าอุปสมบทเป็นพระภิกษุในพระพุทธศาสนา
ในพิธีอุปสมบท ผู้เป็นนาคจะเข้าไปนั่งอยู่ต่อหน้าพระอุปัชฌาย์ พระกรรมวาจาจารย์ และพระสงฆ์ไม่น้อยกว่า ๑๐ รูปที่นั่งเป็นพระอันดับเป็นพยานในการบวช มีเครื่องอัฐบริขารครบถ้วน นาคจะกล่าวคำขอไตรสรณาคมน์ ขอศีล และคำขอบวช แล้วจะตอบข้อชักถามเกี่ยวกับความพร้อมของคุณสมบัติของผู้บวช การที่พระกรรมวาจาจารย์และนาคกล่าวคำซักถามและโต้ตอบกันในเรื่องคุณสมบัติของผู้ขอบวชเพื่อตรวจสอบความพร้อมนี้เอง เรียกว่า ขานนาค
ต่อมา อนุโลมเรียกคำขอบวชทั้งหมดว่า ขานนาค เช่น จะบวชอยู่อาทิตย์หน้าแล้ว จำบทขานนาคได้หรือยัง
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.