ขุน
ขุน มีหลายความหมาย ความหมายแรกใช้ในสมัยโบราณหมายถึง เจ้าผู้ครองเมือง ผู้เป็นใหญ่ หัวหน้า เช่น ขุนศรีอินทราทิตย์. ขุนสามชน. ต่อมาใช้เป็นบรรดาศักดิ์ข้าราชการรองจากหลวงลงมา เช่น ขุนกิตติวาท. ขุนวิจิตรมาตรา แต่ปัจจุบันไม่ใช้แล้ว. ขุน อีกความหมายหนึ่งเป็นคำเรียกหมากรุกตัวสำคัญที่สุด คือ ตัวพระราชา.
นอกจากนี้ ขุน ใช้เป็นคำเปรียบ หมายถึงผู้มีความสามารถในการใช้อาวุธชนิดใดชนิดหนึ่ง เช่น ขุนขวาน. ขุนค้อน. ขุนดาบ.
คำว่า ขุน อีกคำหนึ่งเป็นคำกริยา หมายถึง ให้อาหารแก่สัตว์ เลี้ยงดูให้สมบูรณ์ เช่น หมูเล้านี้อ้วนท้วนทุกตัว แสดงว่าเจ้าของขุนมาดี. โดยปริยายหมายถึง เลี้ยงดูอย่างดีเป็นพิเศษ เช่น เนื้อโคขุนมีราคาแพงเพราะมีคุณภาพดี.
สำนวนไทย ใช้ว่า ขุนไม่ขึ้น หรือ ขุนไม่เชื่อง หมายความว่า เลี้ยงไม่เชื่อง มีแต่เนรคุณ เช่น ลูกน้องเก่ากลับมายกเค้าบ้านเจ้านาย เข้าทำนองขุนไม่เชื่อง
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.