ข้าวตอก
ข้าวตอก ประกอบด้วยคำว่า ข้าว กับคำว่า ตอก ที่แปลว่า แตก. ข้าวตอก หมายถึง ข้าวเปลือกข้าวเจ้าที่นำมาคั่วให้เปลือกแตกออกและเมล็ดข้าวบานเป็นดอกสีขาวคล้ายดอกมะลิ. ข้าวตอกใช้ในงานมงคล เช่นใส่ในกระทงหรือพานดอกไม้ที่นักเรียนนำไปไหว้ครู โดยมีคติว่าสติปัญญาความรู้ที่ได้รับจากครูจะได้แตกฉานเหมือนข้าวตอก และในพิธีบวงสรวงบูชาเทพยดา จะใช้ข้าวตอกและดอกไม้เป็นส่วนประกอบด้วย นอกจากนี้ ข้าวตอกยังใช้รับประทานเป็นของหวานและทำเป็นขนม เช่นในงานมงคลนิยมรับประทานข้าวตอกกับน้ำกะทิที่เรียกกันว่า มะลิลอย. ข้าวตอกบดหยาบที่นำไปกวนกับมะพร้าว น้ำตาลปี๊บ น้ำตาลทราย แล้วปั้นเป็นก้อนกลมหรือกลมแบน คลุกกับข้าวตอกบดละเอียด แล้วอบควันเทียน เรียกว่า ข้าวตอกตั้ง.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๘ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.