ข้าวยากหมากแพง
ข้าวยากหมากแพง เป็นสำนวน ที่ประกอบด้วย คำว่า “ข้าวยาก” กับ “หมากแพง”. ข้าวยาก หมายถึง ข้าวหาได้ยากและมีราคาแพง. ส่วนคำว่า หมาก ในสำนวนนี้หมายถึง หมากที่กินกับพลู และหมายถึง ผลไม้ คำว่า หมาก ที่แปลว่าผลไม้ปรากฏในคำว่า ผลหมากรากไม้ และในศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงว่า หมากส้ม หมากหวาน หมายถึงผลไม้รสเปรี้ยวและผลไม้รสหวาน ดังนั้น หมากแพง จึงหมายถึง หมากและผลไม้มีราคาแพง
ในภาวะที่การผลิตไม่ได้ผลหรือเกิดภัยธรรมชาติ ทำให้ข้าวมีปริมาณน้อยและหาได้ยาก ข้าวก็จะมีราคาแพง เมื่อข้าวมีราคาแพง หมาก ผลไม้ รวมทั้งสินค้าอื่น ๆ ก็จะมีราคาแพงด้วย ทุกวันนี้คนไทยต้องเผชิญกับภาวะเศรษฐกิจยุคข้าวยากหมากแพง ทั้งน้ำมันแพง ไข่แพง ทำให้สินค้าอื่น ๆ ราคาแพงไปตาม ๆ กัน
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.