คำพ้องทับศัพท์ (๒๘ สิงหาคม ๒๕๕๖)

          ในช่วงที่มีการชุมนุมของกลุ่มต่าง ๆ ซึ่งเราเรียกกันว่า ม็อบ จนเป็นที่เข้าใจตรงกัน ได้มีผู้ถามมาที่ราชบัณฑิตยสถานว่า ม็อบ คำนี้ เป็นคำเดียวกับ ม็อป ที่ใช้ถูพื้นหรือไม่ คำตอบก็คือ เป็นคนละคำกันแต่เป็นคำพ้องเสียงกัน คำว่า ม็อบ เขียนทับศัพท์มาจากคำภาษาอังกฤษว่า mob พจนานุกรมศัพท์นิติศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน บัญญัติศัพท์ภาษาไทยว่า ฝูงชน(มักก่อความวุ่นวาย) ส่วน ม็อป ที่ใช้ถูพื้นเขียนทับศัพท์มาจากคำภาษาอังกฤษว่า mop เหตุที่ ม็อบ กับ ม็อป สะกดต่างกันเนื่องจากหลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาอังกฤษของราชบัณฑิตยสถานกำหนดให้ พยัญชนะ b ใช้ บ ทั้งเมื่อเป็นพยัญชนะต้นและตัวสะกด ส่วนพยัญชนะ p ใช้ พ เมื่อเป็นพยัญชนะต้น และใช้ ป เมื่อเป็นตัวสะกด ม็อบ กับ ม็อป เป็นคำทับศัพท์ที่เป็นคำพ้องเสียง ส่วนคำทับศัพท์ที่เป็นทั้งคำพ้องทั้งรูปและเสียงมีอยู่หลายคำ ดังตัวอย่างต่อไปนี้

          คำว่า คิว ที่ใช้กันในภาษาไทยปัจจุบัน มี ๓ ความหมาย พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ เก็บไว้เพียง ๒ ความหมาย คือ คิว ที่เป็นภาษาปาก หมายถึง ลูกบาศก์ เช่น น้ำ ๔ คิว เรียกเต็มว่า คิวบิก เขียนทับศัพท์มาจากคำภาษาอังกฤษว่า cubic คิว อีกความหมายหนึ่ง คือแถวตามลำดับก่อนหลัง เช่น เข้าคิว คิวรถ เขียนทับศัพท์มาจากคำภาษาอังกฤษว่า queue ส่วน คิว ความหมายที่ ๓ มีอธิบายไว้ในพจนานุกรมคำใหม่ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน เขียนทับศัพท์มาจากคำภาษาอังกฤษว่า cue เป็นคำเรียกไม้ยาวที่ใช้เล่นบิลเลียดหรือสนุกเกอร์

          ตัวอย่างคำทับศัพท์ที่พ้องทั้งรูปและเสียงอีกคำหนึ่งคือ สปา ซึ่งพจนานุกรมฯ ให้ความหมายว่า ธุรกิจบริการที่เกี่ยวกับการบำรุงรักษาสุขภาพโดยใช้วิธีการหลายอย่าง เช่น บำบัดด้วยน้ำ ไอร้อน เครื่องหอม และการนวดตัด สปา เขียนทับศัพท์จากคำว่า spa ส่วน สปา อีกความหมายหนึ่งไม่มีเก็บไว้ในพจนานุกรมฯ แต่มีใช้ในภาษา สปา คำนี้เป็นภาษาปาก เรียกเต็มว่า สปาเกตตี เขียนทับศัพท์มาจากคำว่า spaghetti ซึ่งเป็นชื่ออาหารอิตาลีชนิดหนึ่ง ทำจากแป้งสาลีเป็นเส้นกลมตันคล้ายเส้นขนมจีนแต่โตกว่าเล็กน้อย

แสงจันทร์  แสนสุภา