คำ (ที่เรียนรู้จาก) วัด (๑๗ มิถุนายน ๒๕๕๓)

          ผู้เขียนเป็นคนหนึ่งที่ชอบไปทำบุญที่วัด เพราะนอกจากจะได้บุญแล้ว ยังได้รักษาประเพณีอันดีงามไว้ ได้พบปะญาติพี่น้องหรือคนรู้จัก และได้เรียนรู้คำศัพท์ทางพระพุทธศาสนาด้วย  ซึ่งศัพท์ทางพระพุทธศาสนาที่ผู้เขียนได้เรียนรู้เมื่อไปทำบุญที่วัด ล้วนแล้วแต่เป็นการเรียนรู้จากประสบการณ์ตรงด้วยตนเองแทบทั้งสิ้น  ทั้งจากการได้ยินพระสงฆ์และผู้ใหญ่พูด หรือจากการได้พบเห็นป้ายประกาศต่าง ๆ ภายในวัด  โดยเข้าใจเองว่าคำที่ได้ยินและได้เห็นเหล่านั้นเป็นคำที่ถูกต้อง  แต่เมื่อได้เรียนรู้มากขึ้น จึงพบว่าคำบางคำที่ใช้จนคุ้นเคยมานานเป็นคำที่พูดและเขียนไม่ถูกต้อง จึงขอนำคำเหล่านั้นมาเสนอพอสังเขป ดังนี้

          กรวดน้ำ หมายถึง แผ่ส่วนบุญด้วยวิธีหลั่งน้ำ  มักใช้ผิดว่า ตรวจน้ำ

          จตุปัจจัย หมายถึง เครื่องอาศัยเลี้ยงชีวิตของบรรพชิตในพระพุทธศาสนา ๔ อย่าง คือ จีวร (ผ้านุ่งห่ม) บิณฑบาต (อาหาร) เสนาสนะ (ที่อยู่) และคิลานเภสัช (ยา)  มักใช้ผิดว่า จัตุปัจจัย

          บิณฑบาต หมายถึง อาหาร (ใช้แก่พระภิกษุสามเณร) เช่น รับบิณฑบาต หรือหมายถึง กิริยาที่พระภิกษุสามเณรรับของที่มีผู้นํามาใส่บาตร  มักใช้ผิดว่า บิณฑบาตร

          มัคนายก หมายถึง ผู้จัดการทางกุศล หรือผู้ชี้แจงทางบุญทางกุศลและป่าวประกาศให้ประชาชนมาทำบุญทำกุศลในวัด  มักใช้ผิดว่า มัคทายก

          สลากภัต หมายถึง อาหารแห้งหรือผลไม้ถวายพระโดยวิธีจับฉลาก  มักใช้ผิดว่า สลากภัตร

          อุปัชฌาย์ หมายถึง พระเถระผู้เป็นประธานการบวชกุลบุตรในพระพุทธศาสนา  มักใช้ผิดว่า อุปัชฌา.

                                                                                                         พรทิพย์  เดชทิพย์ประภาพ