คุณหญิง

          แต่โบราณ คำว่า คุณหญิง เป็นคำนำหน้าชื่อสตรีที่เป็นภรรยาเอกของผู้ที่เป็นพระยา. ปัจจุบัน คำว่า คุณหญิง เป็นคำลำลองเรียกราชนิกูล ชั้นหม่อมราชวงศ์หญิง เช่น เรียกขานหม่อมราชวงศ์หญิงอรฉัตร ว่า คุณหญิงอรฉัตร.

          คำว่า คุณหญิง เป็นคำนำหน้าชื่อสตรีที่สมรสแล้วและได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าตั้งแต่ชั้นจตุตถจุลจอมเกล้า (อ่านว่า จะ-ตุด-ถะ-จุน-ละ-จอม-เกฺล้า) ขึ้นไปจนถึงชั้นทุติยจุลจอมเกล้าด้วย. ถ้าเป็นสตรีที่ยังไม่ได้สมรส จะใช้คำว่า คุณ เช่น ศาสตราจารย์ คุณบรรจบ  พันธุเมธา.

          ถ้าสตรีผู้นั้นเคยมีคำนำหน้าชื่ออย่างอื่นมาก่อน เช่น ยศทหาร ตำแหน่งทางวิชาการ หรือวุฒิการศึกษา ต้องเรียงคำนำหน้าชื่ออื่น ๆ นั้นก่อน และให้คำว่า คุณหญิง อยู่ท้าย เพื่อให้ต่อกับชื่อ เช่น ศาสตราจารย์ พันตรีหญิง คุณหญิงผะอบ โปษะกฤษณะ. คำนำหน้าว่า คุณหญิง ในกรณีนี้ เป็นภาษาทางการ.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม  พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.