จอมพล จอมพล เป็นลำดับยศชั้นสูงสุดของนายทหารสัญญาบัตรในกองทัพไทย อยู่เหนือยศ “พลเอก” ของทั้งสามเหล่าทัพ พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ให้บทนิยามคำจอมพล ว่า ยศทหารบกชั้นสูงสุด ถ้าเป็นทหารเรือ เรียก จอมพลเรือ ถ้าเป็นทหารอากาศ เรียก จอมพลอากาศพันเอก ดำเนิร เลขะกุล อธิบายไว้ในสารานุกรมไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน เล่มที่ ๘ ซึ่งยกมาอธิบายบางตอนว่า ในกองทัพบก เรียก “จอมพล” ตรงกับยศในกองทัพต่างประเทศ คือ “General of the Army” ในกองทัพบกสหรัฐอเมริกา “Field Marshal” ในกองทัพบกอังกฤษ “Marshal of France” ในกองทัพบกฝรั่งเศส และ “Marshal” ในกองทัพบกรุสเซียตำนาน ในสมัยกลาง (ประมาณ พ.ศ. ๑๐๒๐-๑๙๔๐) ประเทศต่าง ๆ ในทวีปยุโรปถือว่าทหารม้าเป็นทหารเหล่าสำคัญในการรบ เมื่อมีทหารม้าประจำเป็นจำนวนมาก ก็จำเป็นต้องมีคนเลี้ยงม้าคอยบำรุงดูแลม้าอยู่จำนวนหนึ่ง ซึ่งในชั้นแรกเรียกว่า “Marshal” (มาจากภาษาลาตินว่า “Mariscalus” แปลว่า คนรับใช้ม้า) และจะรวมขึ้นอยู่กับ Constable ผู้เป็นนายทหารอาวุโสสูงสุดและขึ้นตรงต่อพระเจ้าแผ่นดิน พวกมาร์แชลคลุกคลีกับม้ามาก จึงมีความชำนาญในเรื่องของม้า การรบบนหลังม้า และรู้จักฝีมือการต่อสู้ของอัศวินทุกคน จนสามารถกำหนดตัวอัศวินคนใดออกไปต่อสู้กับอัศวินฝ่ายข้าศึกให้ได้เปรียบได้อย่างถูกต้อง มาร์แชลจึงกลายเป็นบุคคลสำคัญ ได้รับมอบให้ทำหน้าที่เกี่ยวกับการรบมากขึ้น จนกระทั่งคำ “มาร์แชล” ได้เปลี่ยนความหมายมาเป็นตำแหน่งผู้มีอำนาจในการอำนวยการรบและสั่งการในหน่วยทหารและสายงานต่าง ๆ ภายในกองทัพหลายตำแหน่ง ทั้งในฝ่ายพลรบและฝ่ายช่วยรบศัพท์ทหารไทยได้แปลยศ Marshal และ Field Marshal นี้ว่า จอมพล.รัตติกาล ศรีอำไพ |