จันทร์
จันทร์ เป็นคำที่ยืมมาจากภาษาสันสกฤตว่า จนฺทฺร (อ่านว่า จัน-ทฺระ) แปลว่า ผู้ส่องแสง ทองคำ ผู้ส่องแสงเป็นสีประดุจทองคำ ผู้สุขสำราญ ผู้รื่นเริง ผู้บันเทิงใจ
ในภาษาไทย จันทร์เป็นชื่อดาวบริวารของโลก ให้แสงสว่างนวลเย็นตาในยามค่ำคืน เรียกว่า พระจันทร์หรือดวงจันทร์ ถ้าเป็นชื่อดาวบริวารของดาวเคราะห์อื่นเรียกว่า ดวงจันทร์ ไม่เรียกพระจันทร์ เช่น ดาวพฤหัสบดีมีดวงจันทร์ ๔ ดวง เป็นบริวาร. นอกจากนี้ จันทร์ยังเป็นชื่อวันซึ่งเป็นวันเริ่มต้นการทำงานของสัปดาห์ เรียกว่า วันจันทร์
ตามจินตนาการของคนอินเดียโบราณ พระจันทร์เป็นเทพรูปงาม กายสีเหลืองทอง มีหน้าที่ขับรถให้แสงสว่างแก่โลกในยามค่ำคืน พระจันทร์เป็นหนุ่มเจ้าสำราญ มีชายาเป็นกลุ่มดาวนักษัตรจำนวน ๒๗ กลุ่ม พระจันทร์จะขับรถโคจรรอบเขาพระสุเมรุซึ่งเป็นหลักของจักรวาล ในการโคจรแต่ละรอบ พระจันทร์จะเคลื่อนผ่านกลุ่มดาวนักษัตรครบทั้ง ๒๗ กลุ่ม และได้ประทับอยู่กับชายาครบทั้ง ๒๗ คน
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๔ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.