จัน

          คำในภาษาไทยมีอยู่มากมายที่ออกเสียงเหมือนกัน แต่มีตัวสะกดและความหมายที่ต่างกัน  ทำให้มักสะกดผิดกันอยู่บ่อยครั้ง  วันนี้จึงนำคำซึ่งเป็นที่รู้จักและทราบความหมายกันดี คือคำที่ออกเสียงว่า จัน มาเป็นตัวอย่าง  คำคำนี้สะกดได้หลายอย่าง  ซึ่งหากสะกดผิดจะทำให้ความหมายเปลี่ยนไป ดังนี้

          จรรยาเป็นคำนามมาจากภาษาสันสกฤตว่า จรยา และมาจากภาษาบาลีว่า จริยา หมายถึง ความประพฤติ กิริยาที่ควรประพฤติในหมู่ในคณะ เช่น จรรยาแพทย์  นิยมใช้ในทางที่ดี

          จันเป็นชื่อไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ เมื่อผลสุกสีเหลือง มีกลิ่นหอม รับประทานได้ มี ๒ ชนิด ชนิดที่ผลลักษณะกลมแป้นตรงกลางบุ๋ม ไม่มีเมล็ด จะเรียกว่า ลูกจันอิน  ส่วนชนิดที่ผลลักษณะกลมรี มีเมล็ด เรียกว่า ลูกจันโอ 

          จันท์เป็นคำนามคือดวงจันทร์หรือดวงเดือน  นอกจากนี้ยังมีที่เป็นชื่อเส้นก๋วยเตี๋ยวของจังหวัดจันทบุรีที่เรียกว่า เส้นจันท์ ด้วย

          จันทร์ คำคำนี้มีหลายความหมาย ความหมายแรกคือ ดาวเคราะห์ดวงหนึ่งในระบบสุริยจักรวาล  ความหมายที่ ๒ คือ เทวดาองค์หนึ่งในนิยายคือ พระจันทร์  ความหมายที่ ๓ เป็นชื่อดาวพระเคราะห์ที่ ๒ ในตำราโหราศาสตร์  และความหมายที่ ๔ เป็นชื่อวันที่ ๒ ของสัปดาห์

          จันทน์แดงเป็นชื่อไม้พุ่ม จะขึ้นตามเขาหินปูน  ต้นจันทน์แดงนี้มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า จันทน์ผา  ปัจจุบันนิยมนำมาเป็นไม้ประดับในเมืองกันมาก  นอกจากนี้ยังจันทน์ขาวที่เป็นชื่อไม้ต้นขนาดกลาง เนื้อไม้มีกลิ่นหอม  มีชื่อเรียกอีกอย่างที่นิยมมากกว่าคือชื่อ จันทนา

          แต่ถ้าเป็นชื่อไม้ล้มลุกประเภทว่านที่เหง้ามีกลิ่นหอม นำมาใช้ทํายาได้ อย่างว่านเสน่ห์จันทร์แดง  หรือเป็นชื่อขนมคือ ขนมเสน่ห์จันทร์ จะสะกดต่างกัน

          เมื่อจะเขียนคำเหล่านี้จึงควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าสะกดถูกตรงตามความหมายที่ต้องการกล่าวถึงหรือไม่

   พัชนะ  บุญประดิษฐ์