จั่ว
จั่ว หรือ หน้าจั่ว หมายถึง เครื่องบนของเรือนอยู่ใต้อกไก่. อกไก่ คือ ไม้ที่อยู่บนยอดสุดของหลังคา ยาวตลอดเรือนและยื่นหัวท้ายข้างละประมาณ ๖๐ – ๗๕ เซนติเมตร สำหรับยึดหน้าจั่ว ดั้ง และจันทัน เรือนเครื่องผูกอกไก่เป็นไม้กระบอก ส่วนเรือนเครื่องสับอกไก่เป็นไม้เหลี่ยมรูปข้าวหลามตัด. จั่ว มีลักษณะเป็นแผงไม้รูปสามเหลี่ยมใช้ประกบปิดตรงส่วนที่เป็นโพรงของหลังคาทั้งหัวและท้ายของหลังคาเรือนเพื่อป้องกันลม แดด และฝน แบบการประกอบหน้าจั่ว มี ๕ แบบ ได้แก่
จั่วรัศมีพระอาทิตย์ มีรูปลักษณะคล้ายพระอาทิตย์ครึ่งดวง อยู่ตรงกลางของส่วนล่าง มีไม้แบนทำเป็นเส้นรัศมีพระอาทิตย์พุ่งขึ้นไปด้านบน
จั่วใบปรือ คือ จั่วที่มีตัวแผงเป็นแผ่นไม้ขนาดเล็กเรียงกัน เซาะร่องแต่ละแผ่นเป็นเส้นตามแนวนอน มีแกนกลางตั้งจากยอดจั่วลงมา
จั่วฝากระดานเรียบ คือ จั่วที่ใช้ไม้กระดานตีเรียงต่อกันตามแนวนอน มีแกนกลางตั้งจากยอดจั่ว
จั่วซ้อนเกล็ด คือ จั่วที่ใช้ไม้กระดานตีซ้อนกันจากด้านล่างขึ้นไปแบบฝาเรือน
จั่วลูกฟักหน้าพรหม คือ จั่วที่มีไม้ตีแบ่งช่องตามแนวนอน และมีไม้ตีตั้งลักษณะคล้ายฝาปะกน ซึ่งช่างก่อสร้างเรือนไทยเรียกว่า “ม้าตั่งไหม“
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๗ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.