จั่ว

          จั่ว  หรือ หน้าจั่ว  หมายถึง เครื่องบนของเรือนอยู่ใต้อกไก่. อกไก่ คือ ไม้ที่อยู่บนยอดสุดของหลังคา ยาวตลอดเรือนและยื่นหัวท้ายข้างละประมาณ ๖๐ – ๗๕ เซนติเมตร สำหรับยึดหน้าจั่ว ดั้ง และจันทัน เรือนเครื่องผูกอกไก่เป็นไม้กระบอก ส่วนเรือนเครื่องสับอกไก่เป็นไม้เหลี่ยมรูปข้าวหลามตัด.  จั่ว มีลักษณะเป็นแผงไม้รูปสามเหลี่ยมใช้ประกบปิดตรงส่วนที่เป็นโพรงของหลังคาทั้งหัวและท้ายของหลังคาเรือนเพื่อป้องกันลม แดด และฝน  แบบการประกอบหน้าจั่ว มี ๕ แบบ ได้แก่ 

          จั่วรัศมีพระอาทิตย์  มีรูปลักษณะคล้ายพระอาทิตย์ครึ่งดวง อยู่ตรงกลางของส่วนล่าง มีไม้แบนทำเป็นเส้นรัศมีพระอาทิตย์พุ่งขึ้นไปด้านบน

          จั่วใบปรือ คือ จั่วที่มีตัวแผงเป็นแผ่นไม้ขนาดเล็กเรียงกัน เซาะร่องแต่ละแผ่นเป็นเส้นตามแนวนอน มีแกนกลางตั้งจากยอดจั่วลงมา 

          จั่วฝากระดานเรียบ คือ จั่วที่ใช้ไม้กระดานตีเรียงต่อกันตามแนวนอน มีแกนกลางตั้งจากยอดจั่ว

          จั่วซ้อนเกล็ด คือ จั่วที่ใช้ไม้กระดานตีซ้อนกันจากด้านล่างขึ้นไปแบบฝาเรือน

          จั่วลูกฟักหน้าพรหม คือ จั่วที่มีไม้ตีแบ่งช่องตามแนวนอน และมีไม้ตีตั้งลักษณะคล้ายฝาปะกน  ซึ่งช่างก่อสร้างเรือนไทยเรียกว่า “ม้าตั่งไหม

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๗ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.