จิงโจ้ (๔)
จิงโจ้ ความหมายหนึ่ง เป็นชื่อนกขนาดเล็ก ร้องเสียง จี-โจ้ จี-โจ้ เวลาร้องก็มักยกหัวและโยกตัวไปมา อาการเช่นนี้ทำให้คนไทยสมัยก่อนนำไปเสริมจินตนาการและสร้างเป็นสัตว์พิเศษตามความเชื่อขึ้นมา เรียกว่า จิงโจ้ หรือ ตัวจิงโจ้ จิงโจ้มีรูปร่างหน้าตาเป็นคน แต่มีปีกและมีตีนอย่างนก จิงโจ้ซึ่งเป็นสัตว์ในจินตนาการนี้ปรากฏในบทร้องเล่นของเด็กสมัยก่อนว่า
จิงเอ๋ยจิงโจ้ มาโล้สำเภา
หมาในไล่เห่า จิงโจ้ตกน้ำ
หมาในไล่ซ้ำ จิงโจ้ดำหนี
เอากล้วยสองหวี รับขวัญจิงโจ้
ที่เชิงของบานหน้าต่างพระอุโบสถวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามมีภาพลายรดน้ำปิดทองรูป “จิงโจ้โล้สำเภา” อยู่ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงอธิบายว่า “การที่เอาคำเด็กร้องเล่นมาเขียนเป็นรูปภาพที่วัดพระเชตุพนคงเป็นพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นแน่ และเมื่อเขียนรูปภาพแล้วคงได้ทอดพระเนตร มิใช่รูปเขียนตามอำเภอใจช่าง ที่ช่างเขียนรูปจิงโจ้หน้าเป็นมนุษย์ ตีนเป็นนกนั้น ต้องมีอะไรเป็นหลักฐานว่า รูปร่างจิงโจ้เป็นเช่นนั้น”
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๗ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.