จินดามณี
จินดามณี ประกอบด้วยคำว่า จินดา กับ มณี. จินดา แปลว่า ความคิด มณี แปลว่า ดวงแก้ว จินดามณี จึงแปลว่า ดวงแก้วที่เป็นแสงแห่งความคิด. จินดามณี เป็นชื่อหนังสือเรียนภาษาไทยที่พระโหราธิบดีแต่งถวายสมเด็จพระนารายณ์ในสมัยอยุธยา. จัดเป็นแบบเรียนภาษาไทยเล่มแรกที่ปรากฏหลักฐาน. ที่ผู้แต่งให้ชื่อหนังสือแบบเรียนเล่มแรกว่า จินดามณี เพราะถือว่า ผู้ที่รู้หนังสือ อ่านหนังสือออก เปรียบได้กับผู้ที่มีดวงแก้ววิเศษมีค่าสูงยิ่งอยู่ในมือ เป็นดวงแก้วที่ให้แสงส่องปัญญาและความคิดแก่ผู้ครอบครอง ดังโคลงที่แจ้งไว้ในท้ายหนังสือว่า
“ลิขิตวิจิตรร้อย ศุภอรรถ
ดวงมณิจินดารัตน์ เลอศแล้ว
อันมีศิริสวัสดิ์ โสภาคย์
ใครรู้ถือได้แก้ว ค่าแท้ควรเมือง”
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๒ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.