จินดามณี

          จินดามณี ประกอบด้วยคำว่า จินดา กับ มณีจินดา แปลว่า ความคิด   มณี แปลว่า ดวงแก้ว   จินดามณี จึงแปลว่า ดวงแก้วที่เป็นแสงแห่งความคิด.  จินดามณี เป็นชื่อหนังสือเรียนภาษาไทยที่พระโหราธิบดีแต่งถวายสมเด็จพระนารายณ์ในสมัยอยุธยา.  จัดเป็นแบบเรียนภาษาไทยเล่มแรกที่ปรากฏหลักฐาน.   ที่ผู้แต่งให้ชื่อหนังสือแบบเรียนเล่มแรกว่า จินดามณี เพราะถือว่า ผู้ที่รู้หนังสือ อ่านหนังสือออก เปรียบได้กับผู้ที่มีดวงแก้ววิเศษมีค่าสูงยิ่งอยู่ในมือ เป็นดวงแก้วที่ให้แสงส่องปัญญาและความคิดแก่ผู้ครอบครอง ดังโคลงที่แจ้งไว้ในท้ายหนังสือว่า

                    “ลิขิตวิจิตรร้อย           ศุภอรรถ
                    ดวงมณิจินดารัตน์       เลอศแล้ว
                    อันมีศิริสวัสดิ์              โสภาคย์
                    ใครรู้ถือได้แก้ว            ค่าแท้ควรเมือง”

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๒ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.