จีวร

          จีวร มาจากภาษาบาลีและสันสกฤตว่า จีวร (อ่านว่า จี-วะ -ระ) แปลว่า ผ้าที่ขาดกะรุ่งกะริ่ง ผ้าขี้ริ้ว. โบราณใช้เป็นเครื่องแต่งกายของนักบวชในลัทธิและศาสนาต่าง ๆ รวมทั้งศาสนาพุทธ. ความหมายเดิมของ จีวร ทำให้รู้ว่าเดิมนักบวชในอินเดียโบราณใช้ผ้าที่ผู้อื่นทิ้งแล้วมาซักแล้วตัดเย็บเป็นเครื่องนุ่งห่ม. ในภาษาไทย จีวร มีความหมายต่างกัน ๒ ความหมาย. จีวรความหมายหนึ่ง หมายถึง ผ้าห่มของพระภิกษุหรือสามเณร เรียกเป็นศัพท์เฉพาะว่า อุตตราสงค์ (อ่านว่า อุด-ตะ -รา-สง) แปลว่า พันไปทางซ้าย ซึ่งแสดงวิธีห่มจีวรว่าจะต้องห่มแล้วพันพาดไปทางบ่าซ้าย. จีวรอีกความหมายหนึ่ง หมายถึง ผ้าไตร หรือผ้าทั้ง ๓ ผืน ซึ่งเป็นเครื่องนุ่งห่มของพระภิกษุและสามเณร ซึ่งประกอบด้วย จีวรคือผ้าห่ม สบงคือผ้านุ่ง และสังฆาฏิคือผ้าจีวรอีกผืนหนึ่งซึ่งใช้เป็นผ้าห่มได้ โดยปรกติจะใช้พาดบ่าไว้ เช่น เขาถอดเครื่องแบบทหารไปครองจีวร.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๙ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.