ชนวน

          คำว่า ชนวน เป็นชื่อหินชนิดหนึ่ง ลักษณะเป็นแผ่นบาง ๆ ซ้อนติดกัน เนื้อแน่นและละเอียด เมื่อนำแผ่นหินชนวนมาทำเป็นกระดานสำหรับเขียนหนังสือ เราเรียกว่า กระดานชนวน. กระดานเขียนหนังสือแบบนี้ แม้ต่อมาทำด้วยไม้ ก็ยังคงเรียกว่า กระดานชนวน

          นอกจากคำว่า ชนวน จะเป็นชื่อหิน ยังใช้เรียกดินปืนที่จุดให้ไฟลุกแล่นเข้าไปติดดินระเบิดอีกด้วย เช่น เมื่อรถโดยสารแล่นผ่านมา ผู้ก่อการร้ายก็จุดชนวนระเบิด. คำว่า ชนวน ที่ใช้เรียกดินปืนยังมีความหมายโดยปริยายว่า ต้นเหตุให้เกิดเรื่องอื่นต่อไป เช่น คำพูดของรัฐมนตรีเป็นชนวนให้ประชาชนไม่พอใจและก่อการประท้วง. สาเหตุปืนลั่นเป็นชนวนให้เกิดเหตุการณ์รุนแรงต่อมา

          คำว่า ชนวน น่าจะมาจากคำภาษาเขมรว่า ฉฺนวน (อ่านว่า ฉะ-นวน)

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.