ชั้นชน

          “ชั้นชน” เป็นคำที่กำลังเป็นประเด็นน่าสนใจในสังคมไทยขณะนี้  พจนานุกรมศัพท์สังคมวิทยา ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ได้ให้ความหมายของ “ชั้นชน” ว่าเป็นคำที่บัญญัติมาจากภาษาอังกฤษว่า class หมายถึง ระดับของกลุ่มชนซึ่งมีรายได้ อาชีพ การศึกษา ตระกูลอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างเหมือนกัน

          การวิเคราะห์เรื่องชั้นชนมีที่มาที่สำคัญจากผลงานของ คาร์ล มากซ์ (Karl Marx) และ มักซ์ เวเบอร์ (Max Weber) ซึ่งสนใจศึกษาโครงสร้างชั้นชนใหม่ที่เกิดขึ้นในระบบทุนนิยมอุตสาหกรรมในคริสต์ศตวรรษที่ ๑๙ มากซ์แบ่งชั้นชนเป็นชั้นชนนายทุน ซึ่งหมายถึงเจ้าของทุนและเจ้าของวิถีการผลิต และชั้นชนกรรมาชีพ ซึ่งหมายถึงผู้ไม่มีทรัพย์สมบัติ มากซ์เห็นว่า ชั้นชนหมายถึงกลุ่มที่มีตัวตนและเป็นพลังทางสังคมอย่างแท้จริงที่สามารถเปลี่ยนแปลงสังคมได้ด้วยการที่ชั้นชนนายทุนมุ่งแต่จะได้กำไรนั้นย่อมนำไปสู่การขูดรีดเอารัดเอาเปรียบชั้นชนกรรมาชีพ  ในภาวการณ์เช่นว่านี้ เหล่าชนกรรมาชีพก็จะพัฒนากลุ่มชนของตนเองซึ่งเดิมไม่มีความสำนึกเรื่องชั้นชนให้ก้าวไปสู่ภาวะชั้นชนเพื่อตนเองที่พร้อมจะต่อสู้ทางชั้นชนกับพวกนายทุน  ส่วนเวเบอร์จัดแบ่งประชากรออกเป็นชั้นชนต่าง ๆ ตามความแตกต่างทางเศรษฐกิจซึ่งเป็นไปตามความสามารถของตลาดที่จะรองรับ ความแตกต่างทางเศรษฐกิจนี้ทำให้โอกาสในชีวิตต่างกัน  ความขัดแย้งทางชั้นชนจึงเกิดขึ้นได้เสมอ และมักจะเกิดขึ้นระหว่างชั้นชนที่มีผลประโยชน์โดยตรง นอกจากการแบ่งชั้นชนด้วยหลักเกณฑ์ทางเศรษฐกิจ เวเบอร์ยังเน้นความสำคัญของหลักเกณฑ์อื่น โดยเฉพาะเกียรติทางสังคม หรือสถานภาพสังคม

          นักสังคมวิทยาสมัยหลังสงครามโลกครั้งที่ ๒ เริ่มไม่ยอมรับการแบ่งชั้นชนแบบมากซ์ โดยเห็นว่าสังคมไม่มีชั้นชนอีกต่อไป เพราะพวกเขาเชื่อว่าการกระจายผลตอบแทนด้านวัตถุของสังคมในปัจจุบันไม่ก่อให้เกิดความแตกต่างกันมากนัก และอีกประการหนึ่งคืออาจจัดอันดับสูงต่ำของบุคคลในสังคมสมัยใหม่โดยใช้เกณฑ์อื่นที่ไม่เกี่ยวข้องทางเศรษฐกิจก็ได้ แต่ในปัจจุบันนักสังคมวิทยาอังกฤษนิยมแบ่งประชากรเป็น ๓ ชั้นชน ได้แก่ ชั้นชนผู้ใช้แรงงาน ชั้นชนระดับกลาง และชั้นชนระดับสูง.

        อิสริยา เลาหตีรานนท์