ตา
ตา เป็นคำเรียกส่วนของร่างกายคนหรือสัตว์ทำหน้าที่รับภาพของสิ่งต่างๆ. เมื่อใช้เป็นคำเปรียบ ตาจะใช้กับสิ่งที่มีลักษณะกลมๆ เช่น ตาตุ่ม ตานกแก้ว. หรือเปรียบกับสิ่งที่มีลักษณะเป็นช่อง เกิดจากการถัก สาน ขีดเส้น เป็นต้น เช่น ตาตาราง ตาหมากรุก ตาข่าย. ถ้าช่องหรือรูนั้นเล็กมาก เรียกว่า ตามด เช่น โอ่งดินที่ไม่มีรอยแตกแต่เมื่อใส่น้ำแล้วน้ำซึมออกมาได้เรียกว่าเป็นตามด. ส่วนที่เป็นช่องของสิ่งต่างๆ ก็เรียกว่า ตา เช่น ตะแกรงตาถี่ใช้กรองของละเอียด. ตะแกรงตาห่างใช้กรองของหยาบ. กรมประมงห้ามใช้อวนตาเล็กจับสัตว์น้ำเพราะไม่ต้องการให้ลูกปลาตัวเล็ก ๆ ติดอวนขึ้นมา. โลหะที่ทำเป็นรูใช้เลี่ยมรูผ้าหรือรูหนังเพื่อกันไม่ให้รุ่ย เรียกว่า ตา เช่น ตาไก่ ซึ่งมีขนาดเล็กใช้ติดรองเท้าหรือเข็มขัดเป็นต้น. ส่วน ตางัว มีขนาดใหญ่กว่า ใช้ติดแผ่นผ้าใบ. นอกจากนี้ ตา ยังใช้เรียกส่วนของต้นไม้ซึ่งมีลักษณะเป็นปุ่มยื่นออกมาเล็กน้อยซึ่งจะแตกออกเป็นกิ่งหรือเป็นต้น และเรียกส่วนที่เคยแตกออกเป็นกิ่งหรือเป็นต้นนั้นด้วย.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๘ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.