ตีน
ตีน เป็นคำเรียกอวัยวะส่วนล่างสุดของคนหรือสัตว์ นับตั้งแต่ข้อเท้าลงไป คำสุภาพใช้ว่า เท้า.
คำว่า ตีน นำมาใช้เรียกส่วนล่างสุดของสิ่งอื่น ๆ หลายอย่าง เช่น ส่วนล่างสุดของมุ้ง ม่าน เรียกว่า ตีนมุ้ง ตีนม่าน. ส่วนล่างสุดของท่าน้ำ เรียกว่า ตีนท่า. ส่วนล่างสุดของภูเขาที่จดกับพื้นดินเรียกว่า ตีนเขา. ส่วน ตีนผี เป็นคำเรียกส่วนของจักรเย็บผ้าที่ใช้กดผ้าให้อยู่ตรงแนวฝีเข็ม มีลักษณะเป็นแผ่นสี่เหลี่ยม ขยับให้ผ้าเลื่อนไปได้ตามจังหวะฝีเข็ม และใช้เป็นคำสแลงเรียกคนที่ขับรถเร็วและขับอย่างน่าหวาดเสียว ว่า ตีนผี ด้วย.
นอกจากนี้คำว่า ตีนยังปรากฏในสำนวนไทย เช่น ตีนเท่าฝาหอย ตีนโรงตีนศาล ปากกัดตีนถีบ. หรือเรียกสิ่งที่เปรียบกับตีนของสัตว์บางชนิด เช่น รถตีนตะขาบ รอยตีนกาที่หางตา เครื่องหมายตีนครุ ต้นตีนตุ๊กแก ต้นตีนเป็ด กล้วยตีนเต่า เห็ดตีนแรด รูปสระอุเรียกว่าตีนเหยียด รูปสระอูเรียกว่าตีนคู้. คำว่า ตีน ในคำที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ใช้ในภาษาสุภาพได้ แต่ตีนของสัตว์บางชนิดนิยมใช้คำสุภาพว่า เท้า เช่นเดียวกับตีนของคน เช่น เท้าช้าง สัตว์สี่เท้าสองเท้า. ตีนของสัตว์อื่นนอกจากนี้ใช้คำว่า ตีน ได้.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๖ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.