ตึกยาว
ตึกยาว มาจากคำว่า ตึก หมายถึง อาคารที่ก่อสร้างด้วยอิฐ หิน ดิน ทราย ปูน เป็นต้น. และคำว่า ยาว หมายถึง ลักษณะของสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่กำหนดระยะจากจุดหนึ่งถึงอีกจุดหนึ่ง มีระยะมาก. ตึกยาว ในที่นี้เป็นคำเรียกอาคารเรียนอาคารหนึ่งของโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ซึ่งเป็นอาคารเรียนที่ยาวที่สุดในประเทศไทย อาคารนี้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๔๕๓ ตามสถาปัตยกรรมยุโรปแบบนีโอคลาสสิกที่นิยมกันอยู่ในสมัยนั้น ตัวอาคารทอดไปตามแนวถนนตรีเพชร ยาว ๑๙๘.๓๕ เมตร กว้าง ๑๑.๓๕ เมตร มี ๒ ชั้น ชั้นล่างมีหน้าต่างตลอดแนว เหนือหน้าต่างมีช่องลมเป็นซุ้มโค้ง มีห้อง ๑๘ ห้อง ชั้นบนด้านที่หันสู่ถนนเป็นระเบียงทางเดิน ผนังห้องอยู่ถัดจากระเบียงเข้าไป มี ๑๙ ห้อง จุดเด่นของอาคารนี้อยู่ที่มีประตูและหน้าต่างจำนวนมาก คือ มีประตู ๑๖๔ บาน และหน้าต่าง ๑๖๖ บาน สมาคมสถาปนิกสยามยกย่องให้เป็นอาคารอนุรักษ์ดีเด่นเมื่อ พ.ศ. ๒๕๔๓
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.