ต่อย
คำว่า ต่อย มีหลายความหมาย ความหมายหนึ่ง หมายถึงกิริยาที่สัตว์ตัวเล็ก ๆ อย่าง ผึ้ง ฝังเหล็กในเข้าในเนื้อของผู้ที่รบกวน เรียกคนที่ถูกผึ้งฝังเหล็กในและปล่อยน้ำพิษว่า ถูกผึ้งต่อย ส่วนแมลงอย่างแตน ต่อ ไม่ฝังเหล็กใน แต่ปล่อยน้ำพิษ ก็เรียกว่า ถูกแตนต่อย ถูกต่อต่อย เช่นเดียวกัน
ความหมายที่ ๒ หมายถึงกิริยาที่คนกำหมัด แล้วพุ่งหมัดนั้นออกไปกระแทกหน้าหรือตัวของผู้อื่น เช่น นักมวยต่อยคู่ต่อสู้. เด็กน้อยเล่นต่อยพุงพ่อ
ความหมายที่ ๓ หมายถึงการใช้เครื่องมือ เช่น ค้อน ท่อนเหล็ก กระแทกสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่มีลักษณะแข็ง ให้แตกออก เช่น ช่างใช้ค้อนต่อยหินให้แตกออกเป็นชิ้นเล็ก ๆ. ใช้ค้อนอันเล็กต่อยหอยนางรมให้ฝาเปิดออก. คำว่า ต่อยหอย ยังนำมาใช้เป็นคำเปรียบ เสียงที่พูดติดต่อกันนาน ๆ ว่า พูดเป็นต่อยหอย เช่น ลูกคนนี้พูดช้า ๒ ขวบแล้วก็ยังไม่ค่อยพูด แต่พอพูดได้ก็พูดเป็นต่อยหอยทีเดียว
ความหมายที่ ๔ เป็นกิริยาจับไข่เป็ดไข่ไก่กระแทกลงบนพื้นแข็ง เพื่อให้ไข่แตก เช่น แม่ต่อยไข่ใส่กระทะ. แม่ครัวต่อยไข่ทำทองหยิบ ฝอยทอง.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๓ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๗ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.