ต้นแบบ ในปัจจุบันมักจะพบการใช้คำที่ไม่ถูกต้องกันอยู่บ่อย ๆ จนทำให้เข้าใจผิดว่าคำที่ใช้ผิดเป็นคำที่ถูก อย่างคำว่า แม่พิมพ์ ที่พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ให้ความหมายว่า สิ่งที่เป็นต้นแบบ เช่น แม่พิมพ์ตัวหนังสือ โดยปริยายหมายถึงครูอาจารย์ซึ่งถือว่าเป็นแบบอย่างความประพฤติของศิษย์ แต่เมื่อเรียกครูผู้ชาย กลับมีผู้เรียกอย่างเข้าใจผิดว่า พ่อพิมพ์ ซึ่งอาจเนื่องจากเข้าใจว่า เมื่อเป็นครูผู้หญิงเรียกกันว่า แม่พิมพ์ ดังนั้นเมื่อเป็นครูผู้ชายก็ต้องเรียกว่า พ่อพิมพ์ เพื่อให้เข้าคู่กัน เหมือนคำว่า พ่อคู่กับแม่ การเรียกผู้ที่เป็นต้นแบบว่า แม่พิมพ์ น่าจะมาจากให้ความสำคัญแก่สิ่งที่เป็นประธานหรือเป็นหัวหน้า โดยมีคำว่า แม่ นำหน้า อย่างคำ แม่ทัพ แม่กอง เป็นคำที่ใช้เรียกคนที่เป็นหัวหน้าหรือเป็นนายโดยไม่จํากัดว่าเป็นชายหรือหญิง เรียกสิ่งที่เป็นประธานของสิ่งต่าง ๆ ในพวกเดียวกัน เช่น แม่กระได แม่แคร่ แม่แบบ เรียกสิ่งที่ชิ้นใหญ่กว่าในจําพวกสิ่งที่ใช้คู่กัน เช่น แม่กุญแจ กับ ลูกกุญแจ เรียกมาตราตัวสะกดว่า แม่ ก กา แม่กก แม่กง หรือ แม่กด เป็นต้น คำว่า แม่พิมพ์ เป็นคำที่กำหนดให้ใช้เรียกสิ่งที่เป็นต้นแบบ ซึ่ง ต้นแบบ คือสิ่งที่สร้างขึ้นเป็นแบบฉบับ ใช้เป็นต้นเค้าสําหรับสร้างสิ่งอื่นให้มีลักษณะเดียวกันหรือคล้ายคลึงกัน ส่วนแบบอย่างคือตัวอย่างที่จะอ้างเป็นบรรทัดฐานได้ และแบบ คือสิ่งที่กําหนดให้ถือเป็นหลักหรือเป็นแนวดําเนิน ดังนั้นหากต้องการเป็นแม่พิมพ์ที่เป็นแบบหรือแบบอย่างที่ดี ก็ต้องเป็นต้นแบบที่ดี เพื่อให้ผู้ที่เราสร้างดำเนินตามได้อย่างถูกต้อง และเป็นต้นแบบที่ดีสืบต่อแทน พัชนะ บุญประดิษฐ์ |