ทักษิณานุประทาน

          “ตกลงใช้อย่างไรกันแน่ครับระหว่าง ทักษิณานุประทาน กับ ทักษิณานุปทาน” เสียงของผู้ชายคนหนึ่งสอบถามผู้เขียนทางโทรศัพท์

          “ตามหลักภาษาใช้ได้ทั้ง ๒ คำครับ แต่หากใช้ให้ตรงตามที่ปรากฏในพจนานุกรมนั้น ต้องใช้ว่า ทักษิณานุประทาน ครับ”

          พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ได้อธิบายคำว่า ทักษิณานุประทาน ว่า เป็นนาม หมายถึง “การทำบุญอุทิศส่วนกุศลเพิ่มให้แก่ผู้ตาย” และบอกที่มาของคำว่า เป็นคำสันสกฤต คือ เป็นการเชื่อมคำที่เป็นสันสกฤตด้วยกันระหว่าง “ทักษิณ” กับ “อนุประทาน”

          ส่วนคำที่สะกด “ทักษิณานุปทาน” นั้น เป็นการเชื่อมคำที่เป็นสันสกฤตกับบาลี คือ ระหว่าง “ทักษิณ” กับ “อนุปทาน” แต่พจนานุกรมฯ ไม่ได้เก็บคำที่สะกดแบบนี้ไว้

          ตามประเพณีนิยมสำหรับพุทธศาสนิกชนในการทำบุญอุทิศส่วนกุศลเพิ่มให้แก่ผู้ตายนั้น อาจทำเมื่อครบวันตาย ๗ วัน ๑๕ วัน ๕๐ วัน  หรือ ๑๐๐ วัน
          ครบ ๗ วัน เรียก สัตมวารทักษิณานุประทาน
          ครบ ๑๕ วัน เรียก ปัณรสมวารทักษิณานุประทาน
          ครบ ๕๐ วัน เรียก ปัญญาสมวารทักษิณานุประทาน
          ครบ ๑๐๐ วัน เรียก สตมวารทักษิณานุประทาน

          หากต้องการใช้ให้ตรงตามที่ปรากฏในพจนานุกรมฯ ต้องใช้ “ทักษิณานุประทาน” ครับ

สำรวย นักการเรียน