ทับทิม
คำว่า ทับทิม มี ๒ ความหมาย คือหมายถึง พลอยสีแดงชนิดหนึ่ง หรือหมายถึง ผลไม้ชนิดหนึ่ง
ทับทิมที่เป็นพลอยกับทับทิมที่เป็นผลไม้ มีลักษณะคล้ายกันคือ พลอยทับทิมมีสีแดงใส ผลทับทิมก็มีเมล็ดที่มีเนื้อสีแดงใสหุ้ม ดูคล้ายกับทับทิมที่เป็นพลอย
มีคำถามว่า ชื่อพลอยมาจากชื่อผลไม้ หรือชื่อผลไม้มาจากชื่อพลอย
คำตอบคือ ชื่อพลอยน่าจะมาจากชื่อผลไม้ ในภาษาสันสกฤต มีคำว่า ทาฑิม (อ่านว่า ทา-ทิ-มะ) หมายถึง ต้นทับทิม ส่วนทับทิมที่เป็นพลอย เขาเรียก ปทฺมราค (อ่านว่า ปัด-มะ-รา-คะ) หรือที่ในภาษาไทยเรียกว่า ปัทมราช (อ่านว่า ปัด-ทะ–มะ-ราด)
ไทยน่าจะยืมคำว่า ทาฑิม มาออกเสียงว่า ทับทิม ใช้เรียกผลไม้ และต่อมาใช้เรียกพลอยที่มีสีแดงใสคล้ายเมล็ดทับทิมว่า ทับทิม ด้วย
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.