ทั้งกลม หรือ ท้องกลม

          แฟนคอลัมน์ท่านหนึ่งถามมาที่ราชบัณฑิตยสถานว่า ตายท้องกลม หรือ ตายทั้งกลม เป็นคำที่ถูกต้อง

          พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ นิยามคำ ตายทั้งกลม ว่า ตายทั้งหมด ตายทั้งแม่ทั้งลูก เรียกหญิงที่ตายพร้อมกับลูกที่อยู่ในท้องว่า หญิงตายทั้งกลม ดังนั้น คำที่ถูกต้องก็คือ ตายทั้งกลม ไม่ใช่ ตายท้องกลม เหตุที่หลายคนใช้ผิดว่า ตายท้องกลม คือเปลี่ยนจาก ทั้ง เป็น ท้อง คงจะเนื่องมาจากโดยทั่วไปหญิงที่มีลูกอยู่ในท้อง ท้องมักจะกลมโต จึงคิดว่า ตายท้องกลม เป็นคำที่ถูกต้อง

          คำที่จะต้องอธิบายเพิ่มเติมคือคำว่า กลม ซึ่งในพจนานุกรมฯ มีหลายความหมาย ความหมายที่เกี่ยวข้องกับ ตายทั้งกลม คือความหมายที่เป็นภาษาโบราณ แปลว่า ปวง หมด สิ้น เช่น ทั้งกลม คือ ทั้งปวง หรืออีกตัวอย่างหนึ่งในประชุมจารึกสยาม ภาคที่ ๑ จารึกสุโขทัย ซึ่งศาสตราจารย์ยอช เซเดส์ ชำระและแปล ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๗ มีข้อความว่า จึ่งได้เมืองแก่กูทงงกลํ ทงงกลํ ในที่นี้แปลว่า ทั้งหมด หญิงที่ตายทั้งกลมก็คือตายทั้งหมด คือตายทั้งแม่ทั้งลูก

          ความหมายอื่นของคำว่า กลม ในพจนานุกรมฯ ยังมีอีก ๓ ความหมาย ดังนี้ กลม เป็นชื่อเพลงไทยของเก่าที่ใช้เครื่องปี่พาทย์ทำตอนตัวละครรำออกจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งโดยตัวคนเดียว จะเหาะหรือเดินก็ได้ และใช้เป็นเพลงประจำกัณฑ์สักบรรพในเวลามีเทศน์มหาชาติ กลม เป็นชื่อไม้ต้นชนิดหนึ่ง พบในป่าโปร่งทั่วไป และ กลม เป็นลักษณนามเรียกจำนวนเหล้าบางประเภทที่บรรจุในภาชนะกลม ส่วนมากเป็นขวด เช่น เหล้ากลมหนึ่ง เหล้า ๒ กลม ถ้าเป็นคำวิเศษณ์ กลม หมายถึง มีสัณฐานโดยรอบไม่เป็นเหลี่ยม ถ้าเหมือนลูกหิน เรียกว่า ลูกกลม ถ้าเหมือนเส้นที่ลากเป็นวงมาจบกัน โดยมีเส้นรัศมียาวเท่ากัน เรียกว่า วงกลม ถ้าเหมือนสตางค์ เรียกว่า กลมแบน ถ้าเหมือนกระบอกไม้ไผ่ เรียกว่า กลมยาว ถ้าเหมือนลูกโซ่ แต่หัวและท้ายเท่ากัน เรียกว่า กลมรี ถ้าเป็นภาษาปาก กลม หมายถึง อ้วน และถ้าเป็นคำที่ใช้ในบทร้อยกรอง กลม มีความหมายโดยปริยายว่า เรียบร้อยดี นอกจากนี้ กลม ยังแปลว่า กลิ้งกลอกเต็มตัว เช่น คนกลมดั่งน้ำกลอกบนใบบัว

แสงจันทร์ แสนสุภา