นอนกินบ้านกินเมือง
นอนกินบ้านกินเมือง หรือ นอนกินเมืองเป็นสำนวนที่ผู้ใหญ่ใช้ประชดลูกหลานที่ชอบนอนตื่นสาย เดิมสำนวน กินเมือง มีความหมายว่า ครองเมืองหรือได้เป็นเจ้าเมือง ในวรรณคดีเรื่องราชาธิราช เมื่อกษัตริย์จะปูนบำเหน็จให้ผู้ใดเป็นเจ้าเมืองก็จะใช้คำว่า ให้ไปกินเมือง ดังที่พระเจ้าราชาธิราชทรงแต่งตั้งอำมาตย์ทินให้เป็นอำมาตย์ทินมณิกรอด (อ่านว่า ทิน-มะ -นิก-รอด) ไปกินเมืองเสรียง (อ่านว่า สะ -เรียง)
สำนวน กินบ้านกินเมือง นอกจากจะใช้ประชดผู้ที่นอนตื่นสายมาก แล้ว ปัจจุบัน ยังใช้หมายถึง การคดโกงทรัพย์สินของประเทศชาติ เช่น เจ้าหน้าที่ที่ฉ้อราษฎร์บังหลวง เรียกได้ว่าเป็นพวกที่กินบ้านกินเมือง เราควรช่วยกันกำจัดคนที่กินบ้านกินเมืองให้สิ้นไป.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.