นิมิต
นิมิต เป็นคำที่มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤตว่า นิมิตฺต (อ่านว่า นิ-มิด-ตะ) มีความหมายว่า เครื่องหมาย ลาง เหตุ เค้ามูล. คำว่า นิมิต นี้ แต่เดิมใช้หมายถึงสิ่งหรือปรากฏการณ์ที่เชื่อว่าจะบอกเหตุดีหรือเหตุร้ายก็ได้
ในเรื่องขุนช้างขุนแผน มีใช้คำ นิมิต อยู่หลายแห่งทั้งที่บอกเหตุดีและเหตุร้าย เช่น ตอนพระท้ายน้ำฝันว่าจะมีผู้มาช่วย ใช้คำ นิมิต บอกเหตุดีว่า “จงตรองคำทำนายทายให้ดี นิมิตนี้ล้ำเลิศประเสริฐครัน” และตอนเพชรกล้า (อ่านว่า เพ็ด-กฺล้า) แม่ทัพพระเจ้าเชียงใหม่เสี่ยงน้ำก่อนจะไปต่อสู้กับทัพขุนแผน ใช้คำ นิมิต ที่บอกเหตุร้ายว่า “ถ้าจะไปมีชัยแก่ข้าศึก น้ำเลื่อมดังผลึกวิเชียรฉาย ครั้งนั้นขาดชันษาชะตาตาย นิมิตสายชลธีเป็นสีแดง”
ปัจจุบันคำ นิมิต มีความหมายที่แสดงเหตุดี เช่น ขณะที่พราหมณ์ทำพิธีบวงสรวง เกิดพระอาทิตย์ทรงกลด เป็นนิมิตที่ทุกคนในพิธีได้เห็น.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.