นิรภัย

          คนไทยตายชั่วโมงละศพ แค่คิดว่า “แค่นี้เองไม่ต้องสวมหมวก ชื่อบทความนี้น่าจะเดาออกว่าต้องเป็นเรื่องของหมวกนิรภัย หรือ หมวกกันน็อก หลายคนสงสัยว่า หมวกกันน็อก หรือ หมวกนิรภัย เป็นคำที่ถูกต้อง พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ กำหนดให้ใช้ได้ทั้ง ๒ คำ แต่ต่างกันที่ หมวกนิรภัย เป็นภาษาทางการ ส่วน หมวกกันน็อก เป็นภาษาปาก เทียบได้กับ จักรยานยนต์ เป็นภาษาทางการ กับ มอเตอร์ไซค์ เป็นภาษาปาก พจนานุกรมฯ นิยามคำ หมวกนิรภัย หรือ หมวกกันน็อก ว่า หมวกสำหรับสวมป้องกันหรือลดอันตรายเมื่อศีรษะได้รับความกระทบกระเทือนเป็นต้น คำว่า นิรภัย มาจาก นิร + ภัย นิร เป็นคำประกอบหน้าคำอื่น แปลว่า ไม่ หรือไม่มี หรือออก ภัย หมายถึง อันตราย นิรภัย จึงหมายความว่า ไม่มีภัย แคล้วคลาดจากภัยอันตราย มีของใช้อีกหลายอย่างที่มีคำ นิร ประกอบอยู่ด้วยเพื่อจะบอกผู้ใช้ว่า ของสิ่งนั้นปลอดภัยจากอันตรายที่จะเกิดแก่ชีวิตและทรัพย์สิน เช่น ตู้นิรภัย หรือ ตู้เซฟ หมายถึง ตู้ที่ทำขึ้นให้แข็งแรงเป็นพิเศษ เพื่อป้องกันทรัพย์สินภายในจากการโจรกรรมหรืออัคคีภัย เข็มขัดนิรภัย เป็นเข็มขัดหรือสายรัดเอวที่ติดอยู่ที่นั่งในรถยนต์หรือเครื่องบิน เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้โดยสารถูกเหวี่ยงกระเด็นจากที่นั่งเมื่อมีอุบัติเหตุ รองเท้านิรภัย หมายถึง รองเท้าที่สวมใส่เพื่อกันการกระแทก กันการซึมของของเหลวที่มีพิษ และกันลื่น กุญแจนิรภัย เป็นแม่กุญแจชนิดพิเศษที่โจรไม่สามารถไขได้ มักใช้กับรถและประตูอาคาร ถุงลมนิรภัย คือ อุปกรณ์ที่บรรจุอยู่ภายในพวงมาลัย และกางออกมาป้องกันการกระแทกเมื่อรถถูกชนอย่างแรง

โดยทั่วไป นิรภัย จะตรงกับภาษาอังกฤษว่า safety เช่น เข็มขัดนิรภัย คือ safety belt รองเท้านิรภัย คือ safety shoes อย่างไรก็ตาม ชื่อของใช้ที่มี นิรภัย ประกอบด้วย ไม่จำเป็นต้องใช้คำ safety แทนทุกครั้งไป เช่น มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ถุงลมนิรภัย ตรงกับภาษาอังกฤษว่า airbag ซึ่งหมายถึง ถุงลมป้องกันการกระแทกในรถยนต์ หมวกนิรภัย ตรงกับภาษาอังกฤษว่า helmet ซึ่งหมายถึงหมวกแข็งกันกระแทก เนื่องจาก ความหมายของ airbag และ helmet ครอบคลุมความหมายของคำว่า นิรภัย ในภาษาไทยแล้ว จึงไม่จำเป็นต้องมีคำว่า safety อยู่ด้วย

แสงจันทร์ แสนสุภา