บิณฑบาต
บิณฑบาต เป็นคำยืมมาจากภาษาบาลีว่า ปิณฺฑปาต (อ่านว่า ปิน-ทะ -ปา-ตะ) คำว่า ปิณฺฑ (อ่านว่า ปิน-ทะ) แปลว่า ก้อน ก้อนกลม ๆ ข้าวที่ปั้นเป็นก้อนสำหรับทำทาน ส่วน ปาต (อ่านว่า ปา-ตะ) แปลว่า การตก ดังนั้น ปิณฺฑปาต (อ่านว่า ปิน-ทะ -ปา-ตะ) จึงแปลว่า การตกของข้าวที่ปั้นไว้เป็นก้อน ๆ ลงบนภาชนะที่รองรับ
ในภาษาไทย บิณฑบาต มี ๒ ความหมาย ความหมายแรกใช้เหมือนภาษาบาลี คือ เป็นคำที่ใช้เรียกกิจกรรมที่ภิกษุหรือสามเณรอุ้มหรือสะพายบาตรแล้วเที่ยวไปตามสถานที่ต่าง ๆ เพื่อขอรับอาหารจากคนทั่วไปในยามเช้า เช่น บนดอยสูง ๆ ในอำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย นักท่องเที่ยวที่ตื่นเช้าจะมีโอกาสเห็นภิกษุและสามเณรขี่ม้าออกบิณฑบาต. ความหมายที่ ๒ เป็นความหมายเฉพาะในภาษาไทย หมายถึง ขอให้เห็นแก่พระศาสนา งดเว้นการทะเลาะเบาะแว้งหรือการกระทำรุนแรงต่อผู้อื่น เช่น พระวันรัตวัดป่าแก้วขอบิณฑบาตชีวิตแม่ทัพนายกองที่ต้องพระไอยการศึกถึงขั้นประหารชีวิตเพราะตามเสด็จพระนเรศวรเข้าไปในกองทัพข้าศึกไม่ทัน.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.