บุตร

          บุตร มาจากคำภาษาสันสกฤตว่า ปุตฺร (อ่านว่า ปุด-ตฺระ) แปลว่า ผู้ที่ต้องป้อนนมป้อนน้ำให้ หมายถึง ลูกหรือลูกชาย. ในภาษาไทย บุตร มีความหมายเหมือนภาษาสันสกฤต แต่นิยมใช้ในวรรณกรรม หรือใช้เป็นภาษาทางการ เช่น บุตรของเศรษฐีมหาศาลแห่งมิถิลานคร เมื่อตอนที่เกิดได้ถือแท่งยาใหญ่ติดมือมาด้วย บิดาจึงให้ชื่อว่า มโหสถ. หนุ่มสาวที่แต่งงานเมื่ออายุยังน้อย ควรวางแผนมีบุตรเมื่อฐานะการเงินพร้อม. ในวรรณคดี นอกจากใช้ บุตร แล้ว ยังใช้รูป บุตรา ด้วย ดังในเรื่องสังข์ทอง ท้าวยศวิมล (อ่านว่า ยด-สะ -วิ-มน) บวงสรวงขอบุตรจากเทพยดาว่า

                    ข้าไซร้ไร้บุตรสุดสวาท                   จะบำรุงราษฏร์ไปภายหน้า

                    พระเสื้อเมืองเรืองชัยได้เมตตา        ขอให้เกิดบุตรายาใจ 

          บุตร ใช้ได้ทั้งลูกชายและลูกสาว แต่ถ้าต้องการเจาะจงเพศชายอาจใช้ว่า บุตรชาย. ถ้าต้องการเจาะจงเพศหญิง อาจใช้ว่า บุตรี หรือ บุตรสาว เช่น นางอองซานซูจีเป็นบุตรีเพียงผู้เดียวของนายพลอองซานผู้นำการเรียกร้องเอกราชจากอังกฤษ.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๖ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.