ปฏัก
ปฏัก เป็นไม้ถือสำหรับตีต้อนวัวควาย หรือบังคับให้เข้าเทียมแอกเทียมไถ. ลักษณะเป็นท่อนกลม มักทำด้วยไม้ไผ่ ขนาดพอ ๆ กับไม้ตะพด ความยาวประมาณ ๒ ศอก หรือ ๑ เมตร ปลายข้างหนึ่งเสียบเหล็กปลายแหลมให้เหลือปลายโผล่ประมาณ ๓ เซนติเมตร. ถ้าวัวหรือควายดื้อ จะถูกตีด้วยด้ามปฏัก แต่ถ้ายังคงดื้อหรือบังคับไม่ได้ ก็จะใช้ปลายข้างเสียบเหล็กแหลมแทงที่บริเวณสะโพกพอเจ็บ
โดยเหตุที่ปฏักเป็นของที่ใช้ปราบวัวควายที่ดื้อ คนสมัยก่อนจึงมีคำกล่าวปรามเด็กที่ดื้อ ตักเตือน หรือคาดโทษแล้วยังไม่หลาบจำ ว่า “ดื้ออย่างนี้ต้องลงปฏักเสียบ้าง”
คำ ปฏัก บางทีใช้ว่า ประตัก
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.